مبانی بورس

بررسی بورس در سال ۹۶ زیر ذره بین نت نوشت

چیزی که این روزها از همه چیز مهم تر است پرهیز از شتاب زدگی در فروش سهام های پرپتانسیل است. گاهی فروش در قیمت های فعلی منجر به خرید مجدد همان سهم در قیمت های بالاتر خواهد بود.!!

شاخص کل بورس تهران در معاملات روز گذشته با افت ۱۳۰ واحدی دیگر مواجه شد و ضمن واگذاری کانال ۹۷ هزار واحدی در سطح ۹۶ هزار و ۸۶۰ واحدی به این هفته پایان داد. پدید آمدن اخبار منفی و نامناسب از بازارهای جهانی در ساعات معاملاتی بورس تهران، قیمت سهام مربوطه را تحت فشار قرار داد و نماگر بازار را با افت ۱۵/ ۰ درصدی دیگر مواجه کرد. با توجه به اینکه بازدهی مثبت بورس تهران از ابتدای سال به سبب عوامل بنیادی سهام کالایی به وقوع پیوسته است، پیگیری اخبار بازارهای جهانی یکی از مهم‌ترین‌ موضوعاتی است که سهامداران این روزها به شدت پیگیر آن هستند. بررسی‌ها نشان می‌دهد شرکت های کالایی بورس تهران از ابتدای سال ۹۶ تا روز اوج شاخص سهام (۴ بهمن) از گروه های پربازده‌ بورسی بوده‌اند. ولی این روزها با اصلاح روند قیمت های جهانی، شاخص این صنایع نیز از سطوح قبلی عقب‌نشینی کردند. این عقب‌نشینی در شرایطی رقم خورد که بازدهی این صنایع از ابتدای سال همچنان قابل توجه است. لذا می توان روند به وجود آمده در این گروه بورسی را نوعی اصلاح قیمتی و فاز استراحت قلمداد کرد.

روند شاخص بورس در سال ۹۶

اکنون تقریبا یک ماه است که شاخص سهام در مسیر نزولی حرکت می‌کند. در ۴ بهمن ماه سال ۹۶  شاخص کل در ادامه رکورد‌شکنی‌های تاریخی خود به سطح ۹۹ هزار و ۵۵۲ واحدی رسید. این بالاترین سطح شاخص سهام طی تاریخ فعالیت بورس تهران به شمار می‌رود. بیشترین تاثیر در رکورد‌شکنی‌های پی‌در‌پی شاخص بورس تهران به علت تقویت بازارهای جهانی و روند صعودی دلار و یورو  بود. به طوری که قیمت ارز در طول یک ماه با افزایش ۲۰ درصدی مواجه شد و این افزایش قیمت شدیدا روی قیمت سهام شرکت های صادرکننده که سود سهام آن ها بر اساس تعدیل نرخ ارز متاثر بود، تاثیرگذار بود. همچنین نمادهای وابسته به قیمت نفت و فلزات اساسی در کنار صعود ارز بیشترین حمایت را از شاخص کل به عمل آورد و رکورد‌شکنی‌های متعددی برای شاخص سهام به ثبت رساندند. این روند تا چهارمین روز معاملاتی بهمن ماه نیز ادامه داشت.  در ادامه این معاملات منفی شد و در نهایت با احتیاط و انتظار در بازار سهام کانال‌های شکسته شده شاخص سهام به تدریج از دست رفت. در فضای معاملاتی یک ماه اخیر انتظار و احتیاط در بازار سهام را به خوبی نشان می دهد. در رقم خوردن این فضای احتیاطی چندین عامل اثر‌گذار بود. نگرانی‌های غیراقتصادی (برجام، صعود چشمگیر نرخ ارز و عدم قطعیت در بازارهای جهانی) در مجموع روند عمومی قیمت سهام در بورس تهران را در مسیری محتاطانه پیش برد.

دونالد ترامپ در ۲۲  دی ماه پایبندی ایران به روح برجام را تایید نکرد. این عامل موجب شد، سهامداران با احتیاط بیشتری به خرید و فروش سهام بپردازند. در ادامه نیز صعود چشمگیر نرخ ارز احتیاط را در معاملات تشدید کرد. هر چند مطابق نمونه‌های تاریخی بین صعود نرخ ارز و رشد عمومی قیمت سهام نوعی همبستگی وجود دارد با این حال سهامداران از صعود این ارز برداشت غیر اقتصادی داشتند. ارائه بسته بانک مرکزی برای مقابله با التهاب ارزی مسیر بورس تهران را بیش از پیش مبهم کرد. انتشار گواهی سپرده بانکی با سود ۲۰ درصدی فشار فروش در تالار شیشه‌ای را شدت داد.  روند تحولات بازارهای جهانی در ۲۷ روز معاملاتی اخیر (از ۷ بهمن تا معاملات ماه گذشته( نیز حاکی از شرایط نامطمئنی بوده است. ریزش بازارهای سهام دنیا، چشم‌انداز افزایش عرضه کالاها با عبور از فصل زمستان و تصمیم ترامپ در پایان هفته گذشته مبنی بر وضع تعرفه ۲۵ و ۱۰ درصدی بر فولاد و آلومینیوم که احتمالا آغاز یک جنگ تجاری بین آمریکا و شرکایش باشد، همگی مواردی بودند که موجب شدند فعالان عرصه اقتصادی از تحولات این بازارها با عدم قطعیت نسبتا چشمگیری مواجه شوند. تفاوت روند قیمت‌ها از ۷ بهمن ماه تا کنون با روند قیمت سهام از ابتدای سال تا آن بازه زمانی را می‌توان به خوبی در نوسانات شاخص صنایع کالایی بورسی مشاهده کرد.

حال و روز صدرنشینان چگونه است؟

پس از رکوردشکنی شاخص سهام در تاریخ ۴ بهمن ماه، این شاخص تا کنون با افت بیش از ۵/ ۲ درصدی مواجه شده است. مرور تحولات بورس از پیش از تاریخ مزبور و پس از آن نشان می‌دهد که عوامل تقویت‌کننده بازدهی خیره‌کننده بورس تهران از ابتدای تابستان، حالا به‌دلیل عدم قطعیت و ابهام پیرامون خود موجب ریزش قیمت سهام شده‌اند. این روند را می‌توان با مقایسه جدول بازدهی صنایع از ابتدای سال تا ۴ بهمن یعنی روز رسیدن شاخص سهام به رکورد تاریخی و پس از آن تا پایان معاملات دیروز به خوبی مشاهده کرد. با نگاهی به جدول بازدهی صنایع از ابتدای سال تا ۴ بهمن ماه حاکی از صدرنشینی صنایع کالایی است. به‌طور مثال در این بازه زمانی دو صنعت فرآورده‌های نفتی و فلزات اساسی با ثبت رشد چشمگیر ۵/ ۸۰ و ۷/ ۷۶ درصدی صدر‌نشین صنایع بورس از ابتدای سال تا ۴ بهمن بوده‌اند. استخراج کانه‌های فلزی نیز با ثبت رشد    ۳/ ۵۱ درصدی رتبه چهارم پربازده‌ترین صنعت از ابتدای سال تا تاریخ مزبور را به خود اختصاص داده است. صنعت محصولات پتروشیمی نیز با ثبت بازدهی بیش از ۵/ ۳۶ درصدی مواجه بوده است. این چهار صنعت به تنهایی بیش از ۵۱ درصد ارزش بازار سهام را به خود اختصاص داده‌اند. این موضوع نشان دهنده این است که بازدهی ۲۹ درصدی شاخص سهام در ۱۰ ماه نخست سال تحت تاثیر معاملات مثبت در این گروه‌ها و به پشتوانه عوامل بنیادی رخ داده است.  بررسی جدول صنایع از هفتم بهمن ماه تا معاملات دیروز نیز نشان می‌دهد که این صنایع در این بازه زمانی با افت شاخص مواجه بوده‌اند. صنعت فرآورده‌های نفتی در این بازه زمانی با افت ۱/ ۵ درصدی مواجه بوده است. گروه فلزات اساسی و استخراج کانه‌های فلزی به ترتیب زیان ۵/ ۲ درصدی و ۱/ ۱ درصدی را تجربه کرده‌اند. محصولات شیمیایی نیز افت ۹/ ۲ درصدی را به ثبت رسانده است. هر چند افت شاخص صنایع مزبور بیان‌کننده عقب‌نشینی قیمت سهام مربوطه از اوج تاریخی شاخص سهام (۴ بهمن) است با این حال با توجه به اینکه بازدهی صنایع مزبور از ابتدای سال همچنان ارقام قابل توجهی هستند، می‌توان گفت روند کنونی بورس تهران نوعی اصلاح قیمتی بوده است.

صنایع فراورده های نفتی

پربازده‌ترین صنعت بورس تهران از ابتدای سال جاری تا‌کنون صنعت فرآورده‌های نفتی است. این صنعت از ابتدای سال جاری تا پایان معاملات روز ۴ بهمن‌ماه با ثبت بازدهی ۵/ ۸۰ درصد پربازده‌ترین صنعت بورسی بوده است. اما از آن تاریخ تا کنون ۵ درصد بازدهی خود را از دست داده است. ضعف معاملات در این صنعت به خوبی مشهود است. رشد موجودی نفت آمریکا، رشد شاخص دلار و ریسک گریزی سهامداران از آغاز جنگ تجاری بین آمریکا و شرکای این کشور موجب فشار بر قیمت نفت شد. این امر سهام پالایشی بورس تهران را تحت فشار قرار داد. هر چند در ادامه فعالان بورس ایران شاهد تقویت نسبی قیمت این کالای استراتژیک بودند، با این حال گزارش‌های عملکرد گروه فرآورده‌های نفتی در پاییز که باز هم با تاخیر به بازار منعکس شد، در تشدید فشار فروش سهام در این گروه بی‌تاثیر نبوده است. این گزارش‌ها با وجود تعدیل مثبت سودآوری پایین‌تر از انتظار فعالان تالار شیشه‌ای بودند. چشم انداز افزایش تولید نفت آمریکا در شرایطی عامل فشار به بازار نفت است که پیش بینی کارشناسان این است که تولیدات نفت اوپک به کف ۱۰ ماهه از قیمت این کالای استراتژیک حمایت می‌کند. باید دید در ادامه معاملات روند قیمت نفت و ابهاماتی همچون نرخ‌گذاری پالایش و پخش در نهایت مسیر این صنایع را به کجا می‌رساند.

گروه فلزی

همان‌طور که اشاره شد گروه فلزات اساسی در زمان اوج تاریخی شاخص سهام با ثبت بازدهی ۷/ ۷۶ درصدی رتبه دوم جدول صنایع بورسی از ابتدای سال بوده است. بخش زیادی از این رشد با توجه به رشد قیمتی فلزات مس، روی و سرب بود. به طوری که طبق گزارشات میزان ذخیره روی جهانی رو به کاهش رفته است. با این حال از پنجمین روز معاملاتی بازار سهام تا کنون بیش از ۵ درصد از ارتفاع خود را از دست داده است. عقب‌نشینی قیمت سهام زیر‌مجموعه گروه فلزات اساسی از سطوح پیشین به‌دلیل ضعف بازار جهانی فلزات اساسی در بیش از یک ماه اخیر بوده است. در هفته‌های اخیر فعالان بورس شاهد نوساناتی در بازارهای مزبور بودند. این نوسانات به‌دلیل ریزش بازارهای سهام دنیا رخ داد. این موضوع تا حد زیادی وضعیت بازارهای جهانی را با عدم قطعیت مواجه کرد و این فلزات نوسانات منفی را تجربه کردند. از آن زمان به نظر می‌رسد نا اطمینانی بر سر معاملات این بازار‌ها سیطره یافت.

مهم‌ترین‌ دلیل این موضوع به احتمال کند شدن رشد تقاضا در چین به‌عنوان بزرگ‌ترین‌ مصرف‌کننده فلزات بر‌می‌گشت. در ادمه چشم انداز رشد شاخص دلار در پی احتمال ۴ بار افزایش نرخ بهره در سال توسط فدرال رزرو، معاملات فلزات در بازارهای جهانی را تحت فشار قرار داد. در هفته گذشته نیز تصمیم ترامپ در مورد وضع تعرفه سنگین بر واردات فولاد و آلومینیوم ابهام این بازارها را بیش از پیش کرد. در مجموع تمام این عوامل موجب ایجاد موجی از نگرانی در معاملات بازارهای جهانی شده است. ضمن اینکه چشم انداز رشد عرضه فلزات به خصوص در‌مورد روی نیز وجود دارد.در این میان گروه استخراج کانه‌های فلزی نیز از بازدهی ۱/ ۵۰ درصدی خود در روز ۴ بهمن حدود ۱/ ۱ درصد عقب‌نشینی کرده است. عدم قطعیت در بازارهای جهانی در شرایطی که رشد قیمت سنگ آهن از سهام زیر مجموعه این صنعت حمایت می‌کرد، عامل فشار بر سهام این گروه به شمار می‌رود.

البته لازم به ذکر علاوه بر دلایل مطرح شده فوق، اصولا طبق تجربه تاریخی و تکراری در بورس ایران، روزهای آخر سال به علت نیاز شدید بسیاری از سهامداران به نقدینگی تعطیلات و هم چنین با توجه به اینکه بورس در دوران تعطیلات نوروزی کم رمق است، عده ای از سهامداران روزهای آخر سال را به عنوان سررسید تاریخ تحلیل های بنیادین خود قلمداد کرده و با فروش سهام خود هم به کسب سود پرداخته و هم با بررسی های دقیق تر برای سال جدید اقدام به طراحی سبد سهام جدید یا بهینه سازی سبد سهام قبلی خود می نمایند. به هر حال باید صبر کرد و انتظار روزهای آتی ماند. چیزی که این روزها از همه چیز مهم تر است پرهیز از شتاب زدگی در فروش سهام های پرپتانسیل است. گاهی فروش در قیمت های فعلی منجر به خرید مجدد همان سهم در قیمت های بالاتر خواهد بود.!!

 

برای درج دیدگاه کلیک کنید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو بالا