ادبیات ایران

رمان تهران شهر بی آسمان نوشته‌ی امیرحسن چهل تن

تهران شهر بی آسمان نوشته امیرحسن چهل تن

“زن مایه ی گناه بود و چه خوب فیلم‎ها این را نشان می‎دادند. مایه ی قتل و جنایت‎ها. پیش از این خدایی بود و پیغمبری. مردم سر به راه و پا به راه بودند”.

رمان کوتاه تهران شهر بی آسمان نوشته ی امیرحسن چهل تن نویسنده ی ایرانی است. این رمان سیزده فصل کوتاه و یکصد و نوزده صفحه دارد. ماجراها در تمامی این فصل‎ها از زاویه ی دید دانای کل روایت می‎شود. در ادامه با معرفی رمان تهران شهر بی آسمان با نت نوشت همراه باشید.

رمان تهران شهر بی آسمان ؛ این دفعه‌ی چندمه که عوض میشی؟

رمان تهران شهر بی آسمان از زمان حال آغاز می‎شود. با مونولوگ‎هایی از “کرامت” که با فردی پشت تلفن مشغول به صحبت است. زمان حال نقش کمی در رمان دارد. بیشتر حجم رمان در گذشته و فلش بک می‎گذرد. “کرامت”، لات و داش قدیم در یک بعدازظهر گرم تابستانی بر اثر تلنگری شروع به مرور زندگیش از بچگی تا به زمان حال می کند. زمان حال روزی از روزهای بعد از انقلاب و در زمان جنگ تحمیلی است.

بیشتر بخوانید: شازده احتجاب نوشته‌ی هوشنگ گلشیری

تهران شهر بی آسمان رمانی تاریخی است. بستر رمان، بخش اعظمی از شخصیت‎ها، مکان‎ها، و اتفاقات واقعی هستند. و برهه‎ای از تاریخ این سرزمین را شامل می‎شود. اتفاقاتی که در تهران قبل، حین، و بعد از کودتای بیست و هشت مرداد ۱۳۳۲ تا انقلاب و شروع جنگ می‎گذرد. زندگی “کرامت” که از خانواده‎ای فقیر و پایین جامعه است در سن هفده سالگی و آغاز جوانی به “شعبان جعفری”( مشهور به “شعبون بی مخ”) گره می‎خورد. وارد دار و دسته ی او می‎شود. از آنها می‎آموزد. و بعدها خود مستقل به کار ادامه می‎دهد. بخشی زیادی از رمان ماجراهای کودتای بیست و هشت مرداد۱۳۳۲ است. از جمله شخصیت‎هایی که در رمان از آن ها اسم برده می‎شود و یا به برخی از آن ها پرداخته می‎شود عبارت است از: “شعبون بی‎مخ” و دار و دسته‎اش، “بهبهانی”، “دکتر مصدق”، “امامی خویی”، “تختی” و ماجرای مرگ او،” اشرف”، “شاه”.

بیشتر بخوانید: پیمان هوشمندزاده عکاسی که برای عکس هایش داستان می بافد!

با اینکه رمان شامل خلاصه و گاه اشاراتی به اتفاقات تاریخی است اما نداستن تاریخ و نداشتن شناخت عمیق از آن برهه ی تاریخی مانع درک داستان و دنبال کردن ماجراها نمی‎شود. داستان در بستری تاریخی شرح روند شکل‎گیری “کرامتِ” داش و لات و تغییر شخصیت او در جریان این اتفاقات است. و البته نه تنها “کرامت” که آدم هایی از این طبقه و قشر را شامل می‎شود.
تمامی داستان شرح تفکرات و عقاید آدم هایی چون “کرامت” و دور و بری‎هایش است. اتفاقات تاریخی شکل جامعه را در تمام شئون فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی تغییر می‎دهند. مردم و شیوه ی زندگیشان تغییر می‎کند و در این رمان به شرح و به تصویر کشیدن این تغییر پرداخته می‎شود. شکل گیری و ظهور طبقات جدید اجتماعی هم از موضوعات دیگر پرداخته شده در این رمان است.
به عنوان مثال فصل ششم کاملاً به سینمای آن زمان اختصاص دارد. به اکران فیلم “قیصر”، و “داش آکل” در سالهای ۱۳۴۸ و ۱۳۵۰ و در کنار آن به سایر فیلم فارسی‎های مشهور پرداخته می‎شود. مختصات و ویژگی‎های سینمای آن زمان از زاویه ی دید “کرامت” بیان می‎شود. نقش زن چه در فیلم‎ها و چه در جامعه ی آن دوران در این کتاب بصورت مایه ی گناه و لکاته تصویر شده است.

بیشتر بخوانید: رمان سپیده دم ایرانی نوشته‌ی امیر حسن چهلتن

“زن مایه ی گناه بود و چه خوب فیلم‎ها این را نشان می‎دادند. مایه ی قتل و جنایت‎ها. پیش از این خدایی بود و پیغمبری. مردم سر به راه و پا به راه بودند”.

از شخصیت زن “کرامت” تنها یک کلیشه و انسان تک بعدی ساخته می‎شود. جز چند جمله ی اعتراضی که به چشم و هم چشمی با زن‎های دور و بر است چیز دیگری از او نمی‎بینیم. کلن در این رمان وارد عمق فضای روحی شخصیت‎ها نمی شویم.

بیشتر بخوانید: دیوان سومنات نوشته‌ی ابوتراب خسروی ؛ مینیاتور و سورئالیسم

رمان تهران شهر بی آسمان یک بازنمایی تاریخی است. سیر روند یک انقلاب و یک فرد حاضر در تمام جریانات آن سال هاست. درست است که نقش نویسنده ی داستان شاید ارائه ی راهکارهایی برای این بزنگاه های تاریخی و یا تحلیل آن ها نباشد اما رونویسی و تکرار صرف یک واقعیت نیز نمی‎تواند اتفاق و ماجرای تازه‎ای را در ادبیات داستانی رقم بزند.

بیشتر بخوانید: پوکه باز نوشته‌ی کورش اسدی ؛ مرگ، حضور و عبور

تنها خلاقیت رمان تهران شهر بی آسمان شاید تنها به روی کاغذ آوردن شخصیتی به نام “کرامت” و به شکل داستان مطرح کردن بخشی از تاریخ باشد. در این داستان حتی مکنونات قلبی “کرامت” هم به کلیشه‎های متداول و روایت تاریخی از طبقه ی لات‎ها و داش‎ها نزدیک است و نگاهی تازه از زاویه ی دیدی نو به این شخصیت‎ها وجود ندارد.

“امیرحسن چهل تن” در تاریخ ۹ مهر ۱۳۳۵ متولد شده است. از او چندین مجموعه داستان و رمان منتشر شده است. از دیگر رمان‎های او می‎توان به “تالار آیینه”، “مهر گیاه” و “عشق و بانوی ناتمام” اشاره کرد. داستان‎های او تاکنون به زبان های انگلیسی، فرانسوی، آلمانی، ایتالیایی و … ترجمه شده است.

بیشتر بخوانید: مجموعه داستان کوتاه دندیل نوشته‌ی غلامحسین ساعدی

تهران شهر بی آسمان نوشته امیرحسن چهلتن

تهران شهر بی آسمان نوشته امیرحسن چهل تن

برای درج دیدگاه کلیک کنید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو بالا