ادبیات جهان

رمان من او را دوست داشتم نوشته‌ی آنا گاوالدا

رمان من او را دوست داشتم

رمان من او را دوست داشتم نوشته ی آنا گاوالدا نویسنده ی زن فرانسوی است که در سال ۲۰۰۲ در فرانسه منتشر شده است و الهام دارچینیان این کتاب را با عنوان من او را دوست داشتم به فارسی ترجمه کرده است و نشر قطره آن را منتشر کرده است.

رمان من او را دوست داشتم نوشته ی آنا گاوالدا نویسنده ی زن فرانسوی است که در سال ۲۰۰۲ در فرانسه منتشر شده است و الهام دارچینیان این کتاب را با عنوان من او را دوست داشتم به فارسی ترجمه کرده است و نشر قطره آن را منتشر کرده است. ناهید فروغان نیز این کتاب را با عنوان دوستش داشتم به فارسی برگردانده است و نشر ماهی آن را ترجمه کرده است. در ادامه با تحلیل رمان من او را دوست داشتم با نت نوشت همراه باشید.

رمان من او را دوست داشتم نوشته‌ی آنا گاوالدا , دفاعیه ای بر یک پایان تلخ

کتاب درباره ی زنی به نام کلوئه است که عاشقانه همسرش را دوست می داشته و تصور می کرده که در کنار او زندگی خوبی دارد تا اینکه در یک روز زمستانی همسرش او و دو فرزندش را به خاطر زنی دیگر ترک می کند.

بیشتر بخوانید: مروری بر زندگی آنا گاوالدا و همذات پنداری زنان با آثار او

“هوس سیگار کردم. ابلهانه بود. سال ها بود سیگار نمی‌کشیدم. بله اما حالا دلم می‌خواست، زندگی همین است… اراده‌ی راسختان را در ترک سیگار تحسین می‌کنید و بعد یک صبح سرد زمستان تصمیم می‌گیرید چهار کیلومتر پیاده بروید تا یک پاکت سیگار بخرید. مردی را دوست دارید، از او دو بچه دارید و یک صبح زمستانی در می‌یابید که او خواهد رفت چون زن دیگری را  دوست دارد…”

بخش اعظم رمان من او را دوست داشتم را مکالمه های کلوئه و پدر همسر بی وفایش تشکیل می دهد. پدرشوهر قصد آرام کردن عروسش را دارد ولی نه با روش های متداول و نه دلداری هایی که هر روزه عادت به شنیدنشان داریم.

“از نبود پدرشوهرم استفاده می کنم تا تلفن همراهم را چک کنم.
نه زنگی، نه پیامی.
بله هیچ چیز …
چه احمقم…
چه احمق …”

بیشتر بخوانید: نگاهی به رمان بیلی نوشته‌ی آنا گاوالدا

زشتی خیانت در رمان من او را دوست داشتم غیر قابل بحث است. دردناک بودن آن مدام یادآوری می شود. گاوالدا قلمی دارد که با احساس گرایی زیاد سعی می کند آن حسی که می خواهد را به خواننده اش برساند و می شود گفت که در آن موفق عمل کرده است. در پست بودن خیانت همسران پس از ازدواج شکی نیست ولی رمان من او را دوست داشتم از آن گذر می کند. این مسئله دیگر برای او جای سوال ندارد. چیزی که در این رمان مطرح می شود این است که آیا کسی که خیانت کرده است باید برود یا بماند یا به عبارتی سوال فلسفی ای که در فیلم درباره ی الی مطرح می شود. اینکه آیا یک پایان تلخ به واقع بهتر از یک تلخی بی پایان است؟

“ترجیح می دهم تو امروز خیلی رنج بکشی تا این که همه عمرت، همیشه کمی رنج بکشی.”

کلوئه ترک شده است و پدرش شوهرش معتقد است که این اتفاق دردناکی است ولی اتفاق بدی نیست. او معتقد است که لیاقت او خیلی بیشتر از زندگی با کسی است که او را دوست نداشته است. زندگی با کسی که با وجود او یک نفر را برای عشق ورزیدن انتخاب کرده است. که اگر او بماند دلیلی جز ترحم نداشته است. او معتقد است که پسرش انسان خوبی نیست ولی کار درستی کرده است.

بیشتر بخوانید: دوست داشتم کسی جایی منتظرم باشد اثر آنا گاوالدا

“شهامت از آن آنان است که خودشان را یک روز صبح در آینه نگاه می کنند و روشن و صریح این عبارت را به خودشان می گویند ، فقط به خودشان :آیا من حق اشتباه کردن دارم ؟ فقط همین چند واژه …
شهامت نگاه کردن به زندگی خود از رو به رو … و هیچ هماهنگی و سازگاری در آن ندیدن. شهامت همه چیز را شکستن، همه چیز را زیر و رو کردن …
به خاطر خودخواهی؟ خودخواهی محض؟ البته که نه، نه به خاطر خودخواهی، پس چه؟ غریزه بقا؟ میل به زنده ماندن؟ روشن بینی؟ ترس از مرگ؟
شهامت با خود رو به رو شدن. دست کم یک بار در زندگی. رو به رو با خود. تنها خود. همین.
“حق اشتباه” ترکیب بسیار کوچکی از واژه ها، بخش کوچکی از یک جمله، اما چه کسی این حق را به تو خواهد داد؟
چه کسی جز خودت؟”

نویسنده در رمان من او را دوست داشتم در تلخی ترک شدن به دنبال کورسوی روشنایی می گردد و به آن می رسد و با واقع بینی تلخی این مسئله که باید به افرادی که می خواهند ما را ترک کنند اجازه ی ترک کردن داد بیان می کند. شاید این حرف ها چیزی شبیه شعار به نظر بیاید و انسان گمان کند که خود نویسنده در مواجهه با این شرایط این چنین واکنش نشان نخواهد داد ولی واقعیت این است که نویسنده ی کتاب، آنا گاوالدا، حقیقتا به جای کلوئه زندگی کرده است. او شوهری داشته است که او و فرزندانش را به خاطر زنی دیگر ترک کرده است.

بیشتر بخوانید: رمان تصویر دوریان گری اثر اسکار وایلد

“زندگی حتی وقتی انکارش می کنی، حتی وقتی نادیده اش می گیری، حتی وقتی نمی خواهی اش از تو قوی تر است… از هر چیز  دیگری قوی تر است. آدم هایی که از بازداشتگاه های اجباری برگشته اند دوباره زاد ولد کردند. مردان و زنانی که شکنجه دیده بودند، که مرگ نزدیکان شان و سوخته شدن خانه هاشان را دیده بودند، دوباره به دنبال اتوبوس ها دویدند، به پیش بینی هواشناسی با دقت گوش کردند و دخترهایشان را شوهر دادند. باور کردنی نیست اما همین گونه است. زندگی از هر چیز دیگری قوی تر است…
باید یک بار به خاطر همه چیز گریه کرد. آن قدر که اشک ها خشک شوند، باید این تن اندوهگین را چلاند و بعد دفتر زندگی را ورق زد. به چیز دیگری فکر کرد. باید پاها را حرکت داد و همه چیز را از نو شروع کرد …”

پس به نظر نمی رسد که نویسنده از سر خیال راحت و سیری شکم درباره ی گرسنگی حرف زده باشد. در رمان من او را دوست داشتم جملات قصار به وفور یافت می شود بنابراین برای افرادی که این گونه جملات در کتاب ها را می پسندند انتخاب خوبی است. گاوالدا نثر روان و راحتی دارد و بی قید داستان پردازی می کند و برای تعریف کردن قصه اش به خود سختی خاصی نمی دهد.

بیشتر بخوانید: رمان بر باد رفته نوشته‌ی مارگارت میچل

“روزی، البته خیلی از آن روز گذشته، روزی با دختر کوچکم به شیرینی فروشی رفتیم. خیلی به ندرت پیش می آمد که با دخترکم به شیرینی فروشی بروم. کم پیش می آمد که دستش را بگیرم و از آن کم تر این که با او تنها باشم. فکر کنم یک صبح یکشنبه بود. آدم های زیادی برای خرید شیرینی آمده بودند، کیک توت فرنگی یا نان خامه ای می خریدند. وقتی از آن جا بیرون رفتیم، دختر کوچولویم از من خواست یک تکه از نان باگت به او بدهم، ندادم. نه. به او گفتم، نه بگذار برسیم خانه. به خانه برگشتیم همگی پشت میز نشستیم تا ناهار بخوریم. یک خانواده کوچک خوشبخت. من نان را بریدم. این کار را دوست داشتم. می خواستم به وعده ام وفا کنم. اما وقتی تکه نان را به دخترکم دادم، او نان را به برادرش داد.
– اما گفتی نان می خواهی…
دستمالش را باز کرد و جواب داد:
– چند ساعت پیش می خواستم.
– اما این همان نان است و همان طعم را دارد، چرا نمی خواهی؟
اصرار کردم:
– همان است…
سرش را برگرداند.
– نه، ممنون.”

او تخصص خوبی در زیبا نوشتن مسائل روزمره دارد. چیزهایی که هر روز از کنارشان عبور می کنیم و چیز خاصی در آن نمی بینیم چه برسد به چیزی زیبا. گاوالدا می تواند با جزئیات و با استفاده از کلمات زیبا روزمره ها را توصیف کند و کمی هم این گونه مسائل را دراماتیک کند.

بیشتر بخوانید: رمان دوست بازیافته نوشته‌ی فرد اولمن

“چه قدر باید بگذرد تا آدمی بوی تن کسی را که دوست داشته از یاد ببرد؟
و چه قدر باید بگذرد تا بتوان دیگر او را دوست نداشت ؟”

آنچه که از نوشته های آنا گاوالدا تماما مشهود است این نکته است که او سرشار از احساسات است ولی این مسئله باعث نشده است که واقع بینی اش از بین برود.

“خوب فکر کرده ام، دچار توهم نشده ام، تو را دوست دارم اما به تو اعتماد ندارم. چون رابطه ما واقعی نیست، شبیه بازی است. حالا که بازی است، هر بازی قاعده هایی دارد. دیگر نمی خواهم در پاریس تو را ببینم. نه در پاریس و نه هیج جای دیگری که تو را بترساند و وقتی با تو هستم دلم می خواهد بتوانم دستت را در خیابان بگیرم و در رستوران ببوسمت، در غیر این صورت  لذتی برایم  ندارد. در سنی نیستم که حوصله موش و گربه بازی داشته باشم. پس همدیگر را در جاهای دور می بینیم، هر چه دورتر بهتر…”

بیشتر بخوانید: گوژپشت نتردام نوشته ویکتور هوگو

او به جای نوشتن داستان های خوشحال و خوش آب و رنگ داستان های تلخی از واقعیت زندگی را به زیبایی بیان می کند. شاید بتوان گفت که او خواننده را در ورود به داستان هایش نخست به یک فرد احساساتی بدل می کند و به او نشان می دهد که یک فرد احساساتی چه طور می بیند چه طور زندگی می کند چه طور نفس می کشد و بعد او را به سمت تلخی های زندگی هل می دهد. شاید دلیل تلخ بودن این کتاب همین باشد. این مسئله که ما به عنوان یک انسان عاقل و منطقی و یا سنگدل با خیانت روبرو نمی شویم بلکه ابتدا سپر عاطفه مان را می اندازیم.

آنا گاوالدا در حقیقت اغلب روایت می کند که یک انسان احساساتی چه طور با قسمت های تلخ زندگی مواجه می شود و در حقیقت باید چه طور مواجه شود.

“به آدم هایی که زندگی احساسی برایشان در درجه ی دوم اهمیت قرار دارد رشک می برم. آنان شاهان این دنیایند. شاهان رویین تن.”

آنا گاوالدا زن بودن را پر عاطفه بودن توصیف می کند. مردان رمان من او را دوست داشتم خائنند ولی او مرد را خائن توصیف نمی کند. او برای قوی جلوه دادن زن احساساتش را خط نمی زند بلکه قوی بودن در عین ضعف را به تصویر می کشد و زیبایی را در آن می بیند. همچنین فیلمی فرانسوی از  رمان من او را دوست داشتم در سال ۲۰۰۹ ساخته شده است.

بیشتر بخوانید: اگر شبی از شب های زمستان مسافری از ایتالو کالوینو

برای درج دیدگاه کلیک کنید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو بالا