1398-06-29
سینمای جهان

فیلم کازابلانکا Casablanca ساخته‌ی مارتین کورتیز؛ رمانتیک‌ترین فیلم سینمای جهان!

فیلم کازابلانکا Casablanca

اگر چند اثر در تاریخ سینمای جهان باشد که نامش همیشه بر سر زبان‌ها بوده و طیف وسیعی از جوامع آن‌ها را به خوبی می‌شناسند، فیلم کازابلانکا Casablanca ساخته‌ی Michael Curtiz یکی از این چند فیلم است. با این همه هنوز هم عده‌ی زیادی هستند که این فیلم محبوب مردم را ندیده و یا درباره‌ی آن نخوانده اند. در این مطلب سعی داریم نگاهی جامع و کامل به فیلم جریان ساز کازابلانکا بیندازیم و این نگاه را با مخاطبان سینما در میان بگذاریم.

فیلم کازابلانکا Casablanca

فیلم کازابلانکا به کارگردانی مارتین کورتیز Michael Curtiz و تهیه کنندگی هال بی. والیس در سال ۱۹۴۲ ساخته شده است. فیلمنامه‌ی این فیلم که از مهم‌ترین فیلم‌های رمانتیک سینمای جهان است در واقع بر اساس اقتباسی از نمایشنامه همه به کافه ریک می‌­آیند Everybody Comes to Rick’s اثر موری بارنت Murray Burnett و جوان آلیسون Joan Alison نوشته شد.

 

بازیگران فیلم کازابلانکا عبارتند از: همفری بوگارت Humphrey Bogart، اینگرید برگمن  Ingrid Bergman، پل هنراید Paul Henreid، کلود رینس Claude Rains، پیتر لوری Peter Lorre و … پیش از آن که به نقد و بررسی فیلم کازابلانکا و تحلیل آن بپردازیم بد نیست اشاره‌ای نیز به جوایز و افتخارات این فیلم در دنیا بیندازیم.

جوایز کسب شده توسط فیلم کازابلانکا

کازابلانکا جوایز زیادی را از آن خود کرد که برخی از این جوایز عبارتند از:

  • برنده‌ی اسکار بهترین کارگردانی سال ۱۹۴۴
  • برنده‌ی اسکار بهترین فیلم سال ۱۹۴۴
  • برنده‌ی جایزه بهترین فیلم برد ملی منتقدین آمریکا سال ۱۹۴۳
  • برنده‌ی اسکار بهترین فیلمنامه اقتباسی سال ۱۹۴۴

بیشتر بخوانید: روزی روزگاری در هالیوود ساخته‌ی کوئنتین تارانتینو؛ روایت هالیوودی از یک قتل

فیلم کازابلانکا به کارگردانی مارتین کورتیز Michael Curtiz و تهیه کنندگی هال بی. والیس در سال ۱۹۴۲ ساخته شده است.

فیلم کازابلانکا به کارگردانی مارتین کورتیز Michael Curtiz و تهیه کنندگی هال بی. والیس در سال ۱۹۴۲ ساخته شده است.

تحلیل فیلم Casablanca

همانطور که پیش تر نیز گفته شد، اگر مخاطب سینمای بین الملل باشید به احتمال بسیار زیاد فیلم کازابلانکا را دیده اید و حتی شاید چند بار هم به تماشای آن نشسته باشید. دلیل این اتفاق به راستی چه چیز می‌تواند باشد؟ فیلم‌هایی نظیر کازابلانکا که به این شکل جهانی و همه گیر می‌شوند و قادرند تا نزدیک به یک قرن همچنان از پر بازدیدترین و محبوب ترین فیلم‌ها باقی بمانند.

در تحلیل فیلم کازابلانکا باید به این نکته اشاره کرد که یکی از اتفاق‌هایی که این فیلم را برای همیشه جاودانه کرد، ساخت فیلم و اکران آن در زمان جنگ جهانی دوم بود. فیلم کازابلانکا درست در خلال سال‌های جنگ جهانی دوم و جنایت‌های بشری ساخته شد و توانست از این فاجعه‌ی جهانی برای روایت داستان خود، استفاده‌ی بهینه‌ای کند. این موضوع باعث شد که کازابلانکا از عاشقانه‌های معمول هالیوودی متمایز شود.

این فیلم، عشق را به عنوان پدیده‌ای پر قدرت در کنار پدیده‌ی قدرتمند دیگر یعنی جنگ و قدرت قرار می‌دهد و این تناقض در نهایت به نوعی به هماهنگی با یکدیگر می‌رسند. ماجرای اصلی فیلم شاید عشقی است که درگذشته‌ای بحرانی تجربه شده و نهایتا به جدایی و عدم وصال ختم شده است، حالا صاحبان همان عشق در بحرانی دیگر با یکدیگر روبرو شده اند. این رویارویی را می‌توان نقطه‌ی عطف کازابلانکا دانست.

بیشتر بخوانید: فیلم نور زمستانی Winter Light اثر اینگمار برگمان؛ خدای بزرگ کاش شادمانیم مرا ترک نکند…

هنرنمایی Ingrid Bergman, Humphrey Bogart و Paul Henreid در فیلم کازابلانکا Casablanca

هنرنمایی Ingrid Bergman, Humphrey Bogart و Paul Henreid در فیلم کازابلانکا Casablanca

رویایی دو نفر که علی رغم میل زیادشان به یکدیگر هرگز نتوانسته اند لذت وصال آرام و امن را تجربه کنند. این اتفاق نیز موضوعی تازه و بعید نیست. می‌توانیم در اطرافمان انسان‌های زیادی را ببینیم که مدعی هستند، عشق‌های بی وصال و غم انگیزی را تجربه کرده اند. اما اینکه یکی از این عشق‌ها تبدیل به کازابلانکا شود و عشقی دیگر تبدیل به ملودرامی کم ارزش، بسته به موضوعات بسیاری است.

شاید به نظر برسد که احتمال اینکه جنگ، مهاجرت، عشق و در به دری و دوری از وطن بودن در داستانی کلاسیک جمع شود و سرانجامی مانند سرانجام کازابلانکا داشته باشد بسیار کم است. قطعا همینطور است. همه‌ی ما شاهد فیلم‌های بسیاری بوده ایم که در آن‌ها فیلمساز هر آنچه حادثه و موضوع می‌توانسته را وارد داستان خود کرده تا آن را هر چه بیشتر تاثیر گذار از کار دربیاورد. اما نتیجه‌ای جز باسمه‌ای شدن و شلوغی بیش از حد اثر بر جای نمانده است.

در نقد فیلم کازابلانکا باید گفت که موضوعات مختلف که هر کدام دارای اهمیت زیادی هستند، به گونه‌ای پازل وار کنار یکدیگر چیده شده اند که قادرند یکدیگر را کامل کنند. در مواجهه‌ی اولیه با کازابلانکا مخاطب دست فیلمساز و روایتگر را به راحتی نمی‌خواند بلکه روایت به گونه‌ی زندگی واقعی پیش می‌رود.

بیشتر بخوانید: فیلم Persona ساخته‌ی اینگمار برگمان؛ دو چهره‌ی یک زن

در مواجهه‌ی اولیه با کازابلانکا مخاطب دست فیلمساز و روایتگر را به راحتی نمی‌خواند بلکه روایت به گونه‌ی زندگی واقعی پیش می‌رود.

در مواجهه‌ی اولیه با کازابلانکا مخاطب دست فیلمساز و روایتگر را به راحتی نمی‌خواند بلکه روایت به گونه‌ی زندگی واقعی پیش می‌رود.

زندگی واقعی بدون آن که موزیک دلهره آور و صحنه‌هایی اغراق آمیز داشته باشد قادر است مدام ما را غافلگیر کند و احساسات متنوعی را از درون ما بیرون بکشد. فیلم کازابلانکا نیز دقیقا توانایی آن را دارد که غافلگیری‌هایی از جنس زندگی واقعی را متوجه مخاطبان خود کند. کازابلانکا نیز مانند تمام آثار مشهور در دنیا دارای نقدهای مثبت و منفی بسیاری است.

این فیلم را برخی از منتقدین در جهان به شدت کوچک شمارده اند. یکی از منتقدینی که نظر خوبی به این اثر ندارد، پالینکیل است. او در نشریه‌ی نیویورکر چنین اظهار کرد:

” اصلا آن فیلم بزرگی که میگویند نیست, ولی یک جور رمانتیسم آبکی بخصوص و جذابی دارد و هیچوقت هم به شما فشار نمی‌آورد که آن حس و حال و چرخشهای دراماتیک‌اش را جدی بگیرید.”

فیلم کازابلانکا نیز دقیقا توانایی آن را دارد که غافلگیری‌هایی از جنس زندگی واقعی را متوجه مخاطبان خود کند. کازابلانکا نیز مانند تمام آثار مشهور در دنیا دارای نقدهای مثبت و منفی بسیاری است.

فیلم کازابلانکا نیز دقیقا توانایی آن را دارد که غافلگیری‌هایی از جنس زندگی واقعی را متوجه مخاطبان خود کند. کازابلانکا نیز مانند تمام آثار مشهور در دنیا دارای نقدهای مثبت و منفی بسیاری است.

اما علی رغم آن چه که منتقدین می‌گویند، واقعیتی که وجود دارد و آن را با تجربه می‌توان اظهار داشت این است که کازابلانکا فیلمی است که با گذشت بیش از ۷۰ سال هنوز کهنه و ملال آور نشده است. شاید بسیاری از فیلم‌های عاشقانه‌ی قدیمی کلاسیک را ببینیم و حس کنیم که خوب است اما دیگر حرفی برای گفتن ندارد.

اما در مورد فیلم کازابلانکا نمی‌توان چنین فکری را هم کرد زیرا ممکن است که موضوعاتی که در آن مطرح می‌شود، به نوعی برای مخاطب عادی و حتی تکراری نیز باشد اما شخصیت‌ها و حس هایشان چنان انسانی است که به هیچ وجه این احساسات را نمی‌توان محدود به زمان و جغرافیایی خاص کرد.

شاید بهترین تعبیر برای این بیان این موضوع را منتقدی به نام مورای برونت به کار برده است. او درباره‌ی فیلم کازابلانکا می‌گوید: “واقعیتِ دیروز، واقعیت امروز، واقعیت فردا”.

بیشتر بخوانید: رستگاری در شاوشنگ ساخته‌ی فرانک دارابونت

کازابلانکا فیلمی است که با گذشت بیش از ۷۰ سال هنوز کهنه و ملال آور نشده است.

کازابلانکا فیلمی است که با گذشت بیش از ۷۰ سال هنوز کهنه و ملال آور نشده است.

لازم به ذکر است که یکی از دلایل این ماندگاری، شخصیت پردازی و بازی بازیگران فیلم کازابلانکا بوده است. برای مثال شاید ریک (همفری بوگارت) بهترین مثال باشد. در دقایق نخست کازابلانکا، بیننده نمی‌تواند پیش بینی کند که شخصیت ریک که مردی جدی، غیر احساساتی و حتی پول دوست فیلم در روند ماجرا تبدیل به ریکی شود که شاید یکی از عاشق ترین شخصیت‌های درام جهان را بازی و حتی زندگی می‌کند.

ریک در روند فیلم کازابلانکا نه به شکل ناگهانی بلکه با ریتمی شبیه به زندگی، تبدیل به انسانی دیگر می‌شود که این انسان شبیه ریک دقایق نخست فیلم نیست. اما او دوباره قابلیت اینکه به ابتدای فیلم بازگردد را همچنان در خود حفظ می‌کند و این باعث می‌شود که مخاطب ریک اول داستان را هیچ گاه فراموش نکند.

در نهایت نکته‌ای می‌توان در نقد و تحلیل فیلم کازابلانکا اظهار کرد این است که کازابلانکا علی رغم تمام نقد و تحلیل‌هایی که از روز اول اکران خود تا به امروز داشته است، فیلمی است که فاکتورهای اثری بزرگ را به عنوان یک درام در خود داشته و همچنان نیز دارد.

بیشتر بخوانید: بر باد رفته نوشته‌ی مارگارت میچل؛ بررسی فیلم و رمان Gone with the Wind

 

 

برای درج دیدگاه کلیک کنید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو بالا