ادبیات جهان

نگاهی به کتاب حتی یک کلمه هم نگفت اثری چند بعدی از هانریش بُل

هانریش بل ۱۹۸۵-۱۹۱۷

نگاهی به کتاب حتی یک کلمه هم نگفت اثری چند بعدی از هانریش بُل. وقتی به خاطره ای در ذهن دیگری تبدیل می شوی، وقتی دیگری به خاطره ای در ذهن تو بدل شده است، آیا به مرزهای عشق نزدیک نشده ایم؟ آیا عشق، ناتوانی ما در فراموش کردن خاطره ای دور نیست؟

هانریش بُل را در ایران بیشتر به خاطر کتاب عقاید یک دلقک می شناسند اما او کتاب های زیادی دارد که هر کدام به نوبه ی خود بی نظیرند. یکی از این کتاب ها کتاب و حتی یک کلمه هم نگفت است. این کتاب پس از جنگ، از ۴ آوریل سال ۱۹۵۳ میلادی، به صورت پاورقی در روزنامه ی فرانکفورتر آلگماینه منتشر شد. هانریش بُل نویسنده ی این کتاب در این داستان به تبحری مثال زدنی دست یافته است. و حتی یک کلمه هم نگفت، یکی از آثاری است که اروپای پس از جنگ را با کیفیتی بسیار هنرمندانه توصیف می کند. نقدهایی که بلافاصله پس از انتشار این کتاب به رشته ی تحریر درآمد، به ده ها عنوان رسید و بسیار فراتر از مرزهای آلمان رفت؛ خوانندگانش در فرانسه، ایتالیا، آمریکا، سوئد و بسیاری کشورهای دیگر آن را به عنوان رمانی ارزنده ستودند. بل در زمان انتشار کتاب، ناشناس و نویسنده ایی تازه کار نبود. او در آن زمان سی و شش سال داشت و چند کتاب از او به چاپ رسیده بود.

کتاب داستان زن و شوهر جوان فقیری است که عاشق هم هستند. مرد که نمی تواند فضای خفقان آور فقر را در خانه تحمل کند، همسر و فرزندان خود را ترک می کند اما همسرش را که عمیقاً دوست دارد، بیرون از خانه ملاقات می کند و ادامه ی ماجرا … . اولین سطح این رمان، معمایی بودن آن است. معمایی بودنی که روح را نوازش می کند و از ادبیات پلیسی و ماجراجویانه به دور است. حتی از دیدگاه ابتدایی ترین و فرعی ترین مسئله ی هر رمانی در این سطح، این اثر از موفقیت نادری برخوردار است که از مهارتی بزرگ در نوشتن آن و تدابیری حتی تکنیکی نشات گرفته است. همین بس که خواننده از سوی مرد و زن داستان در تکاپوی وصال عاشقانه شرکت می کند.

این داستان به سرگذشتی عاشقانه تبدیل می شود که یکی از ناب ترین و اعجاب انگیز ترین رمان هایی را رقم می زند که دوران پس از جنگ به خود دیده است. هاینریش بل در مصاحبه ایی اعتراف می کند که پیش از هر چیز در دنیا، دو موضوع مورد علاقه اش بوده است: عشق و مذهب. همه ی آثار او این دو نکته را گواهی می دهد.

این عشق که با شدیدترین فقرها در زندگی روزمره همراه است و از جذابیت های فراوانی برخوردار، عشقی است در قالب زندگی زناشویی. گفتنی است مذهب برای بل هرگز به طور ناب مذهب آیین و مراسم نیست. مذهب برای او سیاست است و سیاست هم برایش تقریباً مترادف با طنز است. کسی که “و حتی یک کلمه هم نگفت” را با چنین عینکی بخواند، بهنر آن را می تواند دریابد.

بخشی از کتاب: او را به دقت نگاه کردم ، کسی را که بیش از هر انسان دیگری در دنیا به او وابسته هستم ؛ نه فقط به این دلیل که ده سال طولانی بدون انقطاع با او خوابیده ام، غذا خورده ام و حرف زده ام، بل به دلایل دیگری که بیشتر از خوابیدن آدم ها با یکدیگر اهمیت دارد؛ لحظاتی بوده است که با هم دعوا کرده ایم.

به کانال تلگرام نت نوشت بپیوندید به صفحه اینستاگرام نت نوشت بپیوندید
برای درج دیدگاه کلیک کنید

پاسخی بگذاید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو بالا