فیلم جاده قدیم منیژه حکمت
سینما

تحلیل فیلم جاده قدیم به کارگردانی منیژه حکمت، بالماسکه ای از سه نسل به ظاهر متفاوت

تحلیل فیلم جاده قدیم به کارگردانی منیژه حکمت، بالماسکه ای از سه نسل به ظاهر متفاوت! داستان از آنجا شروع می‌شود که اتفاقی ناگهان روال عادی زندگی شخصیتی را بر هم می‌زند. و بعد از آن ما شاهد آغاز قصه‌ی فیلم هستیم. و فیلم منیژه حکمت در این مرحله‌ی قبل از آغاز متوقف می‌شود.

زمان مطالعه: ۱ دقیقه

فیلم جاده قدیم چهارمین فیلم بلند منیژه حکمت به عنوان کارگردان است. در این فیلم منیژه حکمت به سراغ سوژه‌هایی چون تجاوز به زنان، اختلاف نسل‌ها، فساد اداری بخصوص در سیستم بانک ها، مسائل مربوط به ازدواج جوانان و دخالت‌های افراد جامعه در زندگی شخصی دیگران رفته است.
مینو رسولی با بازی مهتاب کرامتی کارمندی است که در شب سال نو به خانه برنمی‌گردد. و همسر او بهرام جورابچی، با بازی آتیلا پسیانی، و فرزندانش، با بازی محمدرضا غفاری در نقش خسرو، و ترلان پروانه، در نقش شیدا به دنبال او می‌گردند.
فیلم جاده قدیم می‌توانست یک فیلم روانکاوانه‌ی عمیق باشد. اما تنهایی یک بازآفرینی ضعیف از واقعیت زنانی است که به آن ها تجاوز شده است. نقش اول فیلم “مهتاب کرامتی” است. که نقش زنی را بازی می‌کند که رئیس بانک است. مدیر است و علیرغم تمام مسئولیت‌ها و مشغله‌های زیادش از پس همه‌ی کارها به خوبی بر می‎آید.

آیینه تهران

تحلیل فیلم جاده قدیم به کارگردانی منیژه حکمت، بالماسکه ای از سه نسل به ظاهر متفاوت

فیلم جاده قدیم منیژه حکمت

“مینو” بعد از اتفاقی که برایش افتاده است مدام کابوس می‌بیند و خود را کاملن باخته است. اما تنها در فیلم ما شاهد چند لحظه از کابوس‌های او هستیم. و از درون آشفته‌ی او و درگیری‌های روحی او با این موضوع چیزی نمی‌دانیم. این نشان دادن چند لحظه از کابوسی که می‌بیند تنها نشانه‌ی حادثه‌ای است که از سر گذرانده است. و این صحنه‌ها مدام تکرار می‌شود و همین امر باعث شده است که صحنه‌ها تکراری و خسته‌کننده باشد. در صورتیکه سوژه‎‌ی اصلی فیلم این پتانسیل را دارد که در زیر لایه‌ی داستانی دارای زیر لایه‌های اجتماعی و روانشناختی باشد.
ریتم فیلم کند است. چون هیچ اتفاق درونی و بیرونی جز تلفن‌های مدام آدم‌های دور و بر و کابوس‌های مینو در فیلم وجود ندارد.
در فیلم هایی که ادعای اجتماعی بودن را دارند و در آن ها به مسائل و مشکلات جامعه پرداخته می‌شود چقدر لازم است که نعل به نعل واقعیت آن هم به شکل ضعیف و سطحی به تصویر کشیده شود. قطعن یک فیلمساز نمی‌تواند در جایگاه مُصلح اجتماعی با ساختن یک فیلم به اصلاح ناهنجاری‌های اجتماعی بپردازد. اما می‌تواند سطحی بالاتر از واقعیت را به تصویر بکشد. به تحلیل لایه‌های زیرین یک مساله اجتماعی بپردازد. و یا از زوایای کمتر شناخته شده به آن موضوع نور بتاباند. اما در این فیلم ما صرفا شاهد بازسازی دوباره‌ی یک واقعیت هستیم. انگار “منیژه حکمت” تمام فیلم سعی دارد به ما بگوید شخصی که به او تجاوز می‌شود زندگی‌اش بهم می‌ریزد، تا مدت ها خیلی زندگی سختی را خواهد گذراند. و دائم تمام فیلم این را تکرار می‌کند. و به شدت سعی دارد ما را قانع کند که خیلی سخت است که به فردی تجاوز شود. انگار که باور مردم چیزی جز این است. در صورتیکه این شروع داستان است. اصلن داستان از ایجا شروع می‌شود که اتفاقی ناگهان روال عادی زندگی شخصیتی را بر هم می‌زند. و بعد از آن ما شاهد آغاز قصه‌ی فیلم هستیم. و فیلم منیژه حکمت در این مرحله‌ی قبل از آغاز متوقف می‌شود. شخصیت‌ها بعد ندارند. عمق ندارند. صرفا درگیر یکسری مشکلات هستند و ما با افکار و لایه های شخصیت آن ها آشنا نمی‌شویم.

تحلیل فیلم جاده قدیم به کارگردانی منیژه حکمت، بالماسکه ای از سه نسل به ظاهر متفاوت

فیلم جاده قدیم منیژه حکمت

یک موضوع دیگر که در این فیلم به آن پرداخته شده است. مساله‌ی تفاوت و شکاف بین نسل هاست. مثلث پدربزرگ با بازی “پرویز پورحسینی”، پدر با بازی “آتیلا پسیانی”، پسر با بازی “محمدرضا غفاری” سه نسلی هستند که با هم اختلافات ریز و درشت بسیاری دارند و نمی ‎‌توانند دنیای هم را درک کنند. در این مورد هم “منیژه حکمت” مانند آنچه گفته شد عمل کرده است. هیچ واکاوی و موشکافی در مورد علت بوجود آمدن آن صورت نمی‌گیرد. تنها سه نسل از یک خانواده ساخته شده است. بی آنکه در طول فیلم به درون شخصیت ها نفوذ کند و به کشف و بررسی لایه‌های شخصیت بپردازد.
در مورد فیلم‌هایی از این دست مثال معروف “کوه یخ” صادق است. و اینکه لایه‌ی داستانی و بخش داستانی بخش کمی از فیلم را به خود اختصاص بدهد و اصلی‌ترین قسمت زیر لایه‌های آن است. که این امر جز با ساخت و پرداخت دقیق و عمیق شخصیت‌ها و روابط بین آن ها اتفاق نمی‌افتد. به طور کلی در جاده قدیم بین اتفاقات و شخصیت‌های جاده قدیم روابط علی و معلولی وجود ندارد. بعنوان مثال شخصیت‌هایی مثل آقا جون که نقش کلیدی در خانواده و در ابتدای فیلم نقش پررنگی داشته اند به یکباره حذف می‌شود.
“جاده قدیم” آخرین ساخته‌ی “منیژه حکمت” در بخش “سودای سیمرغ دو” در “سی وششمین جشنواره‌ی فیلم فجر” به رقابت با سایر آثار پرداخت.

تحلیل فیلم جاده قدیم به کارگردانی منیژه حکمت، بالماسکه ای از سه نسل به ظاهر متفاوت

فیلم جاده قدیم منیژه حکمت

تحلیل فیلم جاده قدیم به کارگردانی منیژه حکمت، بالماسکه ای از سه نسل به ظاهر متفاوت تحلیل فیلم جاده قدیم به کارگردانی منیژه حکمت، بالماسکه ای از سه نسل به ظاهر متفاوت

پاوو

برای درج دیدگاه کلیک کنید

پاسخی بگذاید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو بالا