ادبیات ایران

عشق و چیزهای دیگر نوشته‌ی مصطفی مستور ، اخلاق و عبرت در رمان

عشق و چیزهای دیگر نوشته مصطفی مستور

عشق و چیزهای دیگر نام جدیدترین رمان مصطفی مستور است که در سال ۱۳۹۶ به چاپ رسیده است. مصطفی مستور متولد ۱۳۴۳ در اهواز است. او داستان نویس، مترجم و پژوهشگر ادبی است. و آثار او شامل داستان کوتاه، رمان، نمایشنامه، نقد ادبی، ترجمه است. اولین کتاب او با عنوان عشق روی پیاده رو شامل ۱۲ داستان کوتاه است که در سال ۱۳۷۷ به چاپ رسیده است. او در سال ۱۳۸۲ برای رمان استخوان خوک و دست های جذامی برنده ی بهترین رمان از جایزه ی ادبی اصفهان شده است. او همچنین برنده ی جشنواره ی قلم زرین برای رمان روی ماه خداوند را ببوس است.

عشق و چیزهای دیگر نام جدیدترین رمان مصطفی مستور است که در سال ۱۳۹۶ به چاپ رسیده است. مصطفی مستور متولد ۱۳۴۳ در اهواز است. او داستان نویس، مترجم و پژوهشگر ادبی است. و آثار او شامل داستان کوتاه، رمان، نمایشنامه، نقد ادبی، ترجمه است. اولین کتاب او با عنوان عشق روی پیاده رو شامل ۱۲ داستان کوتاه است که در سال ۱۳۷۷ به چاپ رسیده است. او در سال ۱۳۸۲ برای رمان استخوان خوک و دست های جذامی برنده ی بهترین رمان از جایزه ی ادبی اصفهان شده است. او همچنین برنده ی جشنواره ی قلم زرین برای رمان روی ماه خداوند را ببوس است.

عشق و چیزهای دیگر نوشته‌ی مصطفی مستور

هانی یادگاری فارغ التحصیل رشته ی فیزیک دانشگاه تهران اصالتا اهوازی است. اما بعد از پایان تحصیلات تصمیم می گیرد که در تهران بماند. او در خانه ی ویلایی قدیمی همراه دو نفر دیگر در اتاقی سه تخته زندگی می کند. رمان روایت زندگی او به عنوان شخصیت اصلی ماجرا و کریم جوجو، موسی نقره، پرستو و سایر شخصیت های فرعی داستان است. روایت ماجراها از پاییز ۸۷ آغاز می شود، سالی که نقطه ی عطفی در زندگی شخصیت های داستان خصوصا شخصیت اصلی است.

بیشتر بخوانید: تحلیل داستان کوتاه چنگال نوشته صادق هدایت ، طبیعت علیه تربیت

راوی رمان عشق و چیزهای دیگر ، هانی یادگاری است که ماجراها را در بیست فصل روایت می کند. فصل بیستم تنها فصلی است که در زمان حال می گذرد. و نوزده فصل ابتدایی روایت ماجراها بصورت فلش بک است و کل اتفاقات در گذشته می افتد.

با توجه به اینکه راوی اول شخص یا منِ راوی است نیاز به دلیل روایت وجود دارد. و انگیزه های راوی از باز کردن دهانش برای روایتی خصوصن در گذشته باید برای خواننده آشکار باشد و به همین منظور در صفحه ای قبل از شروع فصل اول در پاراگرافی این انگیزه را به این صورت بیان می کند:

“فکر می کنم اگر پیش از مرگم کاری –کار مفیدی- برای من باقی مانده باشد، نوشتن همین گزارش است. در واقع از این نظر فکر می کنم مفید است چون برای آن ها که دوست دارند زندگی را کمی جدی بگیرند، خواندن این گزارش دست کم پنج عبرت بزرگ به همراه دارد. من به یقین درباره ی هیچ کدام از این عبرت ها حرفی نخواهم زد. چون حوصله اش را هم ندارم و هم توضیح این جور چیزها مطلقا کار جذابی نیست. با این حال، این کار به نظر من کاملا اخلاقی است. منظورم نوشتن چیزهایی است که اسباب عبرت دیگران شود. این را هم خوب می دانم که اخلاق و عبرت سال ها است که از مد افتاده اند اما این موضوع ابدا اهمیتی ندارد چون به قول مراد سرمه، این روزها دنبال مد رفتن هم از مد افتاده است.”

بیشتر بخوانید: چهل نامه کوتاه به همسرم از نادر ابراهیمی ، برای تو که چون نفْسی بر حیات

همان طور که از عنوان رمان عشق و چیزهای دیگر بر می آید عشق سوژه ی اصلی رمان است. شخصیت اصلی رمان هانی یادگاری است. او عاشق دختری می شود و عشق بین این دو عامل جلو برنده ی داستان است. آن ها در مفهوم عشق و زندگی مشترک و بایدها و نباید هایش تردید دارند و از زاویه ی تردید این دو مستور سعی کرده است مفهوم عشق را بکاود و با نگاهی فلسفی تر و عمیق تر به آن از زاویه ای جدید بپردازد. اما به دلیل عدم شخصیت پردازی قوی و نبود ماجرا، گره و یا اتفاق خاصی در داستان نتوانسته است جز بیان جملات قصار شعاری و سطحی به آن بپردازد و تنها شخصیت ها حول عشق با هم دیالوگ های سطحی و بی هدف رد و بدل می کنند. که حتی در سطح سن و سال شخصیت ها نیز نیست.

بیشتر بخوانید: تحلیل داستان حاجی آقا نوشته صادق هدایت ، که لیسک جهان شده‌ای…

“این که انسانی به انسان دیگر دل بسته و وابسته شود، شرم آور است. اما وابستگی چیزی نیست که بشود تصمیم گرفت آن را کنار گذاشت. این درست مثل این است که از مادری بخواهیم بچه اش را زنده زنده دفن کند زیر خاک.”

داستان عشق و چیزهای دیگر از ماجرا و حادثه خالی است. در بیشتر قسمت های رمان هیچ اتفاقی پیش برنده و موثری که در خدمت سوژه و ایجاد درونمایه در رمان باشد، نمی افتد. و در صحنه های بسیاری از رمان شخصیت ها بی اینکه هیچ کاری کنند یا دراز کشیده روی تخت و به سقف خیره شده اند یا در حیاط قدم می زنند بهم می رسند دیالوگ هایی رد و بدل می کنند و تمام.

بیشتر بخوانید: تحلیل کتاب از رنجی که می بریم نوشته جلال آل احمد، زیر آبی ها و دره های خزان زده

از آنجایی که شخصیت ها جز شغل و نام های عجیب و غریبی مثل کریم جوجو، موسی نقره، سامی پادشاه و… پرداخت دیگری نشده اند. و دارای مختصات روحی خاصی نیستند. در نتیجه ی این ها، انگیزه ی شخصیت های داستان از اعمالشان معلوم نیست. خواننده از تفکرات و اعمال آن ها سر در نمی آورد. تحولی در شخصیت ها صورت نمی گیرد. حضور شخصیت های فرعی نیز حضوری بی دلیل و بی فایده است که حذف آن ها هیچ صدمه ای به داستان وارد نمی کند.

بیشتر بخوانید: رمان بعد از پایان همراه با مروری بر زندگی خالق‌اش فریبا وفی

ماجرای رمان در شهر تهران می گذرد و مستور سعی دارد با نام بردن از خیابان ها و مکان ها سعی در ترسیم فضای شهری دارد. و در این حین گاهی سعی می کند به مسایل اجتماعی بپردازد و دیدی هر چند اندک، ولی انتقادی به مسایل روز داشته باشد اما در نهایت تنها سرکی می کشد به چاپ و دستفروشی کتاب های ممنوعه در خیابان انقلاب تهران.

برای درج دیدگاه کلیک کنید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو بالا