ادبیات ایران

سه تار نوشته‌ی جلال آل احمد، فرهنگ و استعدادهایی خفته در ذهن

سه تار جلال آل احمد ۱۳۴۸-۱۳۰۲

سه تار نام داستانی از مجموعه ای به همین نام است که در کل شامل سیزده داستان می باشد. شاید بتوان گفت که داستان برای جلال آل احمد که همواره دغدغه های عقیدتی، سیاسی و اجتماعی داشت، بستری بود برای بیان آنچه که می اندیشید. به همین خاطر است که آثار ادبی وی پر از فراز و نشیب های گوناگون است.

جلال آل احمد ۱۳۴۸-۱۳۰۲ نویسنده، مترجم و روشنفکر ایرانی، جلال بیشتر به لحاظ نظریات و داستان هایش در دهه ی ۴۰ شمسی یکی از پرآوازه ترین روشنفکران به حساب می آید. همچنین وی همسر سیمین دانشور نویسنده ی مشهور ایرانی بوده است. مهم ترین آثار جلال آل احمد عبارتند از: نفرین زمین، مدیر مدرسه، سه تار ، زن زیادی، از رنجی که دیدیم، غرب زدگی، سنگی بر گوری و دید و بازدید.

سه تار ؛ فرهنگ و استعدادهایی خفته در ذهن

سه تار نام داستانی از مجموعه ای به همین نام است که در کل شامل سیزده داستان می باشد. شاید بتوان گفت که داستان برای جلال آل احمد که همواره دغدغه های عقیدتی، سیاسی و اجتماعی داشت، بستری بود برای بیان آنچه که می اندیشید. به همین خاطر است که آثار ادبی وی پر از فراز و نشیب های گوناگون است.

بیشتر بخوانید: ترس و لرز نوشته‌ی غلامحسین ساعدی ؛ وهمِ نگاهِ به غیر

جلال آل احمد شخصیتی پر شور بود که در طی زمان به خود اجازه ی تغییر می داد و همچنین به آثار خود نیز چنین اجازه ای را می داد. او همواره در عرصه ی اجتماعی و سیاسی نقشی پررنگ داشت و نظراتش را نیز با جسارتی که ویژه ی شخصیت وی بود مطرح می کرد. او محصول دورانی است که آمال و آرزوها در حال فروپاشی ‏اند.

جلال آل احمد در داستان های مجموعه سه تار نیز با نگاهی دقیق و ظریف، جامعه ای خرافات زده و بیمار را مورد انتقاد قرار می دهد. داستان های این مجموعه به لحاظ زبان و ساختار شبیه به قصه هایی است که از زبان مردم شنیده می شود و به گونه ای ریشه در اعماق فرهنگ ایرانی دارد. در این داستان تنها موقعیتی از یک نوجوان دیده می شود که هیچ اطلاعاتی از گذشته ی وی نمایان نیست. انگار نویسنده دغدغه ی این را نداشته تا اطلاعات را مهندسی کند و به گونه ای با ساختار داستان کوتاه به مخاطب منتقل کند. وی تنها موقعیت نوجوان فقیر را در حال حاضر ترسیم می کند و اتفاقات پیرامون او را با جزئیات بیان می کند.

بیشتر بخوانید: روزگار سپری شده مردم سالخورده نوشته‌ی محمود دولت آبادی

در این داستان به هیچ وجه مقدمه چینی وجود ندارد و شاید این یکی از نکات جالب داستان سه تار باشد. داستان در واقع از زندگی مردی که به دلیل بی پولی و نداشتن توانایی خرید یک ساز، استعدادهایش را آنطور که می خواهد به کار نگرفته است و زمانی هم که به تنها آرزویش می رسد اتفاقات به گونه ای رقم می خورد که ناکام می ماند. این پسر جوان که علاقه ای به درس و مدرسه ندارد شاید نماینده ی قشر جوان جامعه ای است که آل احمد آن را نقد می کند. این جوان همواره با موانعی روبرو می شود که او را از مسیر خود باز می دارد. یکی از شخصیت های این داستان که پسری عطر فروش است می تواند شبیه به مرتجعین و یا عوامل ارتجاع در جامعه باشد. او است که در نهایت تمام آرزوی شخصیت اصلی را بر باد می دهد.

بیشتر بخوانید: رمان جزء از کل اثر استیو تولتز ، نخستین اثر یک نویسنده که به شاهکار نزدیک شد!

جلال آل احمد شاید یکی از معدود نویسنده هایی است که چهره ی کریه فقر را خیلی واضح و یا حتی آزار دهنده مجسم می کند. اما آنچه باید گفته شود این است که آل احمد در این مجموعه و به ویژه در داستان سه تار، علی رغم اینکه شاید پایبند ساختار داستانی نبوده اما شخصیت پردازی عمیقی انجام داده است. این شخصیت پردازی در ابتدای داستان با نشان دادن وسواس پسر جوان در انجام غسل واجبش نشان داده می شود و مخاطب احتمالا به طور دقیق می داند که این شخصیت چگونه شخصیتی است.

مجموعه ی سه تا سال ۱۳۲۷ شمسی برای اولین منتشر شد. این کتاب بارها توسط ناشرین گوناگون مجددا” انتشار پیدا کرده است.

سه تار جلال آل احمد ۱۳۴۸-۱۳۰۲

جلال آل احمد ۱۳۴۸-۱۳۰۲

برای درج دیدگاه کلیک کنید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو بالا