تیاتر جهان

نمایشنامه خاموشی دریا اثر ژان بروله، تناقضات ثانوی

نمایشنامه خاموشی دریا اثر ژان بروله

«خاموشی دریا» نوشته ی ژان بروله به سال ۱۹۴۱ است که نویسنده آن را در جریان جنگ جهانی دوم و سال‌های اشغال فرانسه، با نام مستعار ورکور، به صورت مخفیانه نوشت و این اثر مستقیم در ارتباط با جنگ جهانی دوم است.
ورکور بهترین رمان نویس ادبیات مقاومت و تعلیمی فرانسه است. از شاخص های ادبیات تعلیمی: مقاومت، جنگ، پایداری، دفاع(دفاع مقدس) می توان نام برد.

نمایشنامه خاموشی دریا نوشته ی ژان بروله به سال ۱۹۴۱ است که نویسنده آن را در جریان جنگ جهانی دوم و سال‌های اشغال فرانسه، با نام مستعار ورکور، به صورت مخفیانه نوشت و این اثر مستقیم در ارتباط با جنگ جهانی دوم است.
ورکور بهترین رمان نویس ادبیات مقاومت و تعلیمی فرانسه است. از شاخص های ادبیات تعلیمی: مقاومت، جنگ، پایداری، دفاع (دفاع مقدس) می توان نام برد.

شکل نمایشنامه خاموشی دریا تعلیمی است و اصولا عقل تماشاگر را به خود جلب می کند و با احساس سر و کاری ندارد. نمایشنامه ی تعلیمی بیشتر از طریق روایت پیش می رود تا از طریق داستان دراماتیک و شکل صحنه ها اپیزودیک است و اپیزودها انگاره محور می باشند.

نمایشنامه خاموشی دریا اثر ژان بروله

از طرفی با نگاهی کلی می توان گفت؛ نمایشنامه خاموشی دریا یک تراژدی است، یک تراژدی شاعرانه. متن، سبعیت زیست آدمی را در لطافت ادراک، مهربانی و مهر تجلی می کند و این دو رویه ی سکه را نشان می دهد، به عبارتی؛ دهشتناک بودن شرایط زیست در کنار نیاز به مهربانی، هم عرض پیش می رود.
از سوی دیگر گفتیم: نمایشنامه خاموشی دریا تراژدی شاعرانه است چرا که روح لطیف دنیای نمایشنامه را بازتاب می دهد بی آنکه منکر خشونت دنیای اثر باشد.
تراژدی شاعرانه ای که افکار تخیلی آرمانی آرمان شهر بشری را در شکل تراژیک ارائه می دهد و سرشار از تصاویر لطیف و شاعرانه است، و تصویرگر آرمان شهری است که همه علاقه مند به زیست در آن جامعه هستند.

بیشتر بخوانید: تحلیل نمایشنامه سالومه اثر جاویدان اسکار وایلد، از درون قصر بانگ بالهای فرشته ی مرگ می شنوم!

مکتب اثر مدرن است، قبلا اشاره شده که مکتب مدرن تاکید بر تنهایی و غربت انسان و فروپاشی خانواده است و کاراکتر نمایشنامه مدرن شخصیتی کاملن متفاوت با کاراکتر نمایشنامه کلاسیک دارد. از خصلت های دیگر مدرنیته، می توان صنعت و ماشینیزم را نام برد.

تم نمایشنامه خاموشی دریا امید است. تمام اثر بر بنیان درد و امید است. بن اندیشه ی نویسنده اثر هم درد و امید است. به طور مثال، مرد امید دارد که وضعیت را عوض کند در هنگامه ای که داستان دیو و پری را برای زن تعریف می کند. دیو در اینجا در واقع، خود مرد است و امیدوار است که زن به ادراک شوالیه ی زیبایی که در درون این دیو نهفته است را پی ببرد.

کشش اثر اوج گیرنده است. نمایشنامه خاموشی دریا از ساحت ساختمان، تقسیم بندی پرده و صحنه دارد و به لحاظ کمی، تک پرده ای با چند صحنه است و به لحاظ کیفی، صاحب تز اجتماعی است.
ستیز نمایشنامه خاموشی دریا، ستیز آدم با سیستم است. می توان گفت این ستیز در آثار کلاسیک، ستیز با تقدیر و خدایان بوده و در دنیای مدرن ستیز با سیستم است، چرا که در دنیای مدرن، سیستم است که سرنوشت انسان ها را رقم می زند.

بیشتر بخوانید: تحلیل نمایشنامه اسب کوچک سیاه اثر دیوید ممت

خاموشی دریا نامی کنایی است بر این که اگر دریا در حال حاضر آرام است، طوفان خواهد کرد و در این طوفان هرچه غیر از خود است ویران می شود و این به نوعی پیش بینی نویسنده برای شکست آلمان در مقابل سکوت فرانسه است.

نگاهی به چند نشانه در نمایشنامه خاموشی دریا ؛

خانه: نمادی از فرانسه است، و پیرمرد و برادر زاده اش نشانی از فرانسویان غمگینی هستند که مجبورند در برابر این نوع از هجوم و اشغال سکوت کنند و در نهایت افسر آلمانی هر چقدر هم که از موسیقی و فرهنگ و هنر حرف بزند، از نظر آن ها، اشغال گری بیش نیست و قابل اعتماد نیست.
نخ و سوزن: نمادی از اسطوره ی پشم گلوله و سرنوشت آدمی است که فرشتگان تقدیر سرنوشت انسان را با این گلوله ی پشمی ساخته اند.
پیانو: پیانو در نمایشنامه خاموشی دریا در ارتباط مستقیم با فرهنگ آلمان و آلمانی زبان است.
حمام: نمادی از غسل تعمید و یحیی تعمید دهنده است.
عدد ۶: کاراکتر افسر، شش ماه است که در خانه مانده و سر ۶ ماه باید برود.
نمایشنامه از یک فصل (پاییز) شروع می شود و به یک فصل (زمستان) ختم می شود و عدد ۶ نشان این دو فصل است.
از جهتی هر انسانی در اسطوره ی آفرینش، نصف و نیمه است و اگر نصف دیگرش را بیابد کامل می شود.

بیشتر بخوانید: نقد نمایشنامه خیزاب اثر گونتر گراس، پراکنده گویی های ناتمام

به تعبیری می توان گفت؛ نمایشنامه خاموشی دریا، روایت پیرمردی فرانسوی است که با برادرزاده اش زندگی می‌کند و در خانه ی خودش مجبور است میزبان یک افسر آلمانی باشد که به خانه ی آنان آمده و در واقع خانه ی آنان را اشغال کرده است؛ افسری که عاشق هنر و موسیقی است و فرانسه را خیلی دوست دارد و تعبیر و تاویلش از جنگ، فرهنگی است و در تلاش است تا نظر میزبانش را جلب کند ولی میزبانان او برای بیان اعتراضشان به اشغال خانه و کشورشان، راهی جز خاموشی و سکوت ندارند‌.

نمایشنامه خاموشی دریا در برخورد اول یک اثر انسانی است، اثری که در آن روابط آدم ها و مفاهیم انسانی کاملا مورد توجه قرار گرفته ست. هنر نویسنده در خاموشی دریا این است که هر چند در این اثر تعلیمی، به نوعی، مبارزه با اوضاع و احوال کشور اشغال شده اش را روی کاغذ آورده، ولی به واسطه ی پرهیز از عناصر شعاری و سطحی، بر قدرت تاثیر گذاری و ماندگاری اثر افزوده است.

صرف نظر از موقعیت تاریخی و پراهمیتی که در نمایشنامه خاموشی دریا وجود دارد که آلمان، فرانسه را اشغال کرده و نازی ها بعد از قدرت نمایی ها و رژه در فرانسه و انداختن عکس در کنار برج ایفل، می خواهند بقبولانند که به جای ویران کردن فرانسه، حکومتی دست نشانده در آنجا بوجود می آورند، می توان گفت با داستانی رو به رو ایم که نگاهی دارد به رابطه ی آدم ها با همدیگر از نقطه نظرهای مختلف.

بیشتر بخوانید: نمایشنامه پیکر زن همچون میدان نبرد در جنگ بوسنی اثر ماتئی ویسنی‌ یک

ورکور نمایشنامه نویسی است که در دوران اشغال فرانسه توسط آلمان زندگی کرده و در دوران مقاومت به سر برده است و عمده آثارش در ارتباط با جنگ است. ورکور در آثارش عشق، امید و رنج را نشان می دهد. او عشق را مفهومی حماسی می شناسد و ادبیات مقاومت او هم حماسی است، حماسه ی عشق، حماسه ای که معجزه می کند آثار او سرشار از درد در کنار امید باشد.

برای درج دیدگاه کلیک کنید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو بالا