ادبیات ایران

معرفی رمان سپیده دم ایرانی نوشته‌ی امیر حسن چهلتن

امیر حسن چهلتن متولد ۱۳۲۵

تاریخ در این رمان عامل محرک و حتی می توان گفت عنصر دراماتیک ماجرا است. شخصیت اصلی داستان “ایرج بیرشگ” است. او جوانی سیاسی است که تازه با زنی که دوستش دارد ازدواج کرده است. ایرج بر اثر شرکت در عملیات ترور شاه مجبور به فرار از ایران می‌شود. او که از اعضای حزب توده است، به شوروی می گریزد و در آنجا نیز دستگیر شده و به اردوگاه کار اجباری فرستاده می شود.

ایرج در شب اول بازداشت خود در شوروی، صحنه ای را می بیند که مسیر زندگی او و سرنوشتش را به کلی تغییر می دهد. او دیگر حتی نمی تواند برای همسرش نامه بنویسد. او پس از ۲۸ سال در حالی به وطن خود برمی گردد که نمی داند چه چیز در انتظارش است. او از همه کس خود بی خبر است و در نوعی حیرانی به سر می برد.

امیر حسن چهلتن (۱۳۳۵) نویسنده و یکی از اعضای کانون نویسندگان ایران است. وی نوشتن را از نوجوانی آغاز کرده و اولین رمانش را در سال ۱۳۶۲ نگاشت. او در دوره بیست و چهارم جایزه کتاب سال با رمان سپیده‌ دم ایرانی نامزد این جایزه شد، اما از نامزدی خود انصراف داد. برخی آثار امیر حسن چهلتن عبارتند از: تهران شهر بی آسمان، تالار آیینه، مهر گیاه، عشق و بانوی ناتمام، روضه قاسم، سپیده دم ایرانی ، ساعت پنج برای مردن دیر است، چند واقعیت باورنکردنی و صیغه. در ادامه با معرفی رمان سپیده دم ایرانی با نت نوشت همراه باشید.

بیشتر بخوانید: رمان تهران شهر بی آسمان نوشته‌ی امیرحسن چهل تن

معرفی رمان سپیده دم ایرانی نوشته‌ی امیر حسن چهلتن

رمان سپیده دم ایرانی داستان زندگی مردی است که بعد از ۲۸ سال تبعید، بعد از انقلاب ۵۷ به ایران بازگشته است. امیر حسن چهلتن در این داستان به گذشته ی خود می پردازد و آن را به گونه ای بازنگری و واکاوی می کند. به نظر می رسد که تاریخ و وقایع تاریخی در آثار امیر حسن چهلتن و به ویژه “سپیده دم ایرانی” نقش بسیار مهمی دارد.

تاریخ در رمان سپیده دم ایرانی عامل محرک و حتی می توان گفت عنصر دراماتیک ماجرا است. شخصیت اصلی داستان “ایرج بیرشگ” است. او جوانی سیاسی است که تازه با زنی که دوستش دارد ازدواج کرده است. ایرج بر اثر شرکت در عملیات ترور شاه مجبور به فرار از ایران می‌شود. او که از اعضای حزب توده است، به شوروی می گریزد و در آنجا نیز دستگیر شده و به اردوگاه کار اجباری فرستاده می شود.

بیشتر بخوانید: شازده احتجاب نوشته‌ی هوشنگ گلشیری

بیشتر بخوانید: پیمان هوشمندزاده عکاسی که برای عکس هایش داستان می بافد!

ایرج در شب اول بازداشت خود در شوروی، صحنه ای را می بیند که مسیر زندگی او و سرنوشتش را به کلی تغییر می دهد. او دیگر حتی نمی تواند برای همسرش نامه بنویسد. او پس از ۲۸ سال در حالی به وطن خود برمی گردد که نمی داند چه چیز در انتظارش است. او از همه کس خود بی خبر است و در نوعی حیرانی به سر می برد.

شاید در رمان سپیده دم ایرانی این تاریخ است که فاعل داستان است. تاریخ باعث می شود که در حوادث آن ایرج زندگی متفاوتی از آنچه انتظار داشته را تجربه کند. او تنها به دلیل باورها و عقاید خود، عمر خود، همسر و فرزندش را از دست داده است. این نگاه اجتماعی و تاریخی همواره در رمان های ایرانی وجود داشته است و همین ویژگی و رئالیستی بودن این آثار باعث شده تا اثر موفقی نیز منتشر شوند.

رمان سپیده دم ایرانی نیز با نگاهی رئالیستی زندگی مردی را نشان می دهد که وقتی دوباره و با امیدهای پنهان و غیر پنهان به مملکتش برمی گردد در نهایت نامید می شود. او با تصوری که از گذشته ی خود و زندگی اش در ایران دارد وارد می شود اما آهسته آهسته با واقعیاتی روبرو می شود که این واقعیت ها راه او را برای ادامه‌ی زندگی گذشته اش مسدود می کنند.

او زن مورد علاقه ی خود را از دست داده زیرا او را از احوالات و زندگی خود بی خبر گذاشته است. ایرج برای این کار خود دلایلی دارد اما “میهن” زن زندگی او از این دلایل بی خبر است و او هم دلایلی دارد که دیگر نمی تواند با ایرج ارتباطی برقرار کند. شاید یکی از درونمایه های “سپیده دم ایرانی” تنهایی است. ایرج تنهایی طولانی را سپری می کند و در مقابل همسر او نیز به نوعی تنهایی را تجربه و سال ها با آن زندگی کرده است.

بیشتر بخوانید: دیوان سومنات نوشته‌ی ابوتراب خسروی ؛ مینیاتور و سورئالیسم

مضمون تنهایی حتی در توصیفات و جمله بندی های رمان سپیده دم ایرانی نیز دیده می شوند. سرمای هوای روسیه و داد و قال سربازان روس در مقابل “ایرج” که غریب است، تنهایی او را دو چندان می کند. اما این تنهایی فقط محدود به دوران غربت نشینی “ایرج” نیست. او وقتی به ایران باز می گردد باز هم غریب است. شخصیت های رمان سپیده دم ایرانی به نوعی غریبگی توام با نزدیکی را تجربه می کنند. آن ها زمانی با یکدیگر بسیار نزدیک بوده اند اما تاریخ، سرنوشت، حوادث و عوامل بسیاری بین آن ها شکافی ایجاد کرده است که اکنون آن ها با یکدیگر غریبه شده اند و این غریبگی شاید دردآورترین بخش رمان “سپیده دم ایرانی” است.

بیشتر بخوانید: پوکه باز نوشته‌ی کورش اسدی ؛ مرگ، حضور و عبور

سپیده دم ایرانی در سال ۱۳۸۷ توسط انتشارات “نگاه” به چاپ رسیده و منتشر شده است.

سپیده دم ایرانی امیر حسن چهلتن متولد ۱۳۳۵

سپیده دم ایرانی امیر حسن چهلتن متولد ۱۳۳۵

برای درج دیدگاه کلیک کنید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو بالا