سینمای جهان

تحلیل فیلم Eyes Wide Shut چشمان کاملا بسته اثر استنلی کوبریک

تحلیل فیلم Eyes Wide Shut چشمان کاملا بسته

Eyes Wide Shut یا چشمان کاملا بسته یا به عبارتی دیگر چشمانِ بازِ بسته ، عنوان آخرین فیلمی است که استنلی کوبریک آن را کارگردانی کرده است. استنلی کوبریک، کارگردان شهیر، مصداقی از خودِ سینماست. کارگردان و نویسنده ای افسانه ای که در تک تک آثارِ محدودش ردی از جهان بینی فلسفیِ خود بر جای گذاشته است.

Eyes Wide Shut یا چشمان کاملا بسته یا به عبارتی دیگر چشمانِ بازِ بسته ، عنوان آخرین فیلمی است که استنلی کوبریک آن را کارگردانی کرده است. استنلی کوبریک، کارگردان شهیر، مصداقی از خودِ سینماست. کارگردان و نویسنده ای افسانه ای که در تک تک آثارِ محدودش ردی از جهان بینی فلسفیِ خود بر جای گذاشته است. به راستی کمال گرایی صفتی است در خور شخصیت او. فردی که زیبایی را در جزئیات و پرداختن به آن می دانست. کارگردانی که در طول نیم قرن فعالیت سینمایی خود، ۱۳ فیلم را به عرصه اکران رساند و وسواسِ بی نظیرش، تمامی این آثار را پس از گذشت سالیان در زمره بحث برانگیزترین فیلم های تمامی ادوار قرار داده است. در ادامه با تحلیل فیلم Eyes Wide Shut چشمان کاملا بسته همراه نت نوشت باشید.

بیشتر بخوانید: زندگینامه استنلی کوبریک و مروری بر آثار او

“بیل:هیچ رویایی تنها یک رویا نیست.”

تحلیل فیلم Eyes Wide Shut چشمان کاملا بسته اثر استنلی کوبریک

تحلیل فیلم Eyes Wide Shut چشمان کاملا بسته اثر استنلی کوبریک

تحلیل فیلم Eyes Wide Shut چشمان کاملا بسته اثر استنلی کوبریک

چشمان کاملا بسته یا Eyes Wide Shut فیلمی است اقتباس شده از رمان داستان رویایی (Rhapsody) نوشته آرتور شنیتسلر ، رمان نویس و نمایش نویسِ آلمانی است. “استنلی کوبریک” خود اقتباس این اثر را بر عهده داشته است و بدین منظور با بهره گیری از المان های کلی داستان، مفاهیم خود را نیز در فیلم گنجانده است.

بیشتر بخوانید: برداشتی از فیلم THE SHINING ساخته استنلی کوبریک

به عقیده “کارِن دی هافمن” چشمان کاملا بسته فیلمی وجودی درباره سرشت انسانی، جنسیت، وفاداری زناشویی، ماهیت و اهمیت انتخاب است.

در تحلیل فیلم Eyes Wide Shut چشمان کاملا بسته باید گفت که این اثر پر است از المان هایی که کوبریک در دیگر آثارش به نمایش گذاشته است. خشونت، بی پرده گویی، نمایش جزئیاتِ دیوانه کننده و همچنین کوچک ترین و پیشه پا افتاده ترین مسائل زندگی که تأثیری دهشتناک بر کل زندگی می گذارند.

چشمان کاملا بسته روایت گرِ داستانِ زندگیِ زن و شوهری به نام های “آلیس هارفورد” و “دکتر ویلیام هارفورد” با نقش آفرینی های “نیکول کیدمن” و “تام کروز” است. زن و شوهری که به تماشای یک روز کامل از کنش های آن دو می نشینیم. روایتی هولناک از رویا و واقعیت، از خیانت و انتقام، از وفاداری تا میل جنسی. همه و همه تجربه ای را رقم خواهد زد که به میزان باز بودن چشمتان از آن خواهید چشید.

بیشتر بخوانید: تحلیل فیلم Schindler’s List ساخته استیون اسپیلبرگ

در تحلیل فیلم Eyes Wide Shut چشمان کاملا بسته باید خاطر نشان کرد که این فیلم در نشان دادن صحنه های اروتیک بی پرده عمل می کند. ولنگاری که “استنلی کوبریک”به تصویر می کشد فراتر از یک میل جنسی عمل می کند و وارد فرم می شود. پیوند های عاشقانه ای که گویی به تار عنکبوتی متصل اند و شیطانی که در پی پاره کردن این چسبندگی است.

فیلم Eyes Wide Shut ساخته استنلی کوبریک محصول 1999

فیلم Eyes Wide Shut ساخته استنلی کوبریک محصول ۱۹۹۹

در تحلیل فیلم Eyes Wide Shut چشمان کاملا بسته باید گفت از ورای تصاویرِ بدیعی که از رنگ و نور و مکانیزمِ فضای اروتیکی به نمایش می گذارد، در برگیرنده سوالاتی حقیقتا ترسناک و فلسفی است. به راستی میزان تمایل جنسیِ افراد به هم، با عشقی که بینشان بروز پیدا می کند و هردو این ها با هویت ازدواج چیست؟ می توان ذهن ها را هنگامی که تعهد بسته اند از خیانت ذهنی باز داشت؟ قدرت انسان در سرکوب نه، بلکه کنترل امیالش مطابق با گفته کانت است؟ می توان امیال غریزی را در سر بزنگاه افسار زد؟  این ها بخشی از سوالاتی هستند که از ابتدا تیتر وار بر ذهنمان هجوم  می آورند.

بیشتر بخوانید: تحلیل فیلم Alice Doesn’t Live Here Anymore کاری از مارتین اسکورسیزی

بیشتر بخوانید: تحلیل فیلم Lucy ساخته لوک بِسون , تراوشات و توانایی‌های شگفت انگیز ذهن بشر

این که “آلیس” در ذهنش چنان در برابر مردی که در گذشته دیده است عنان از کَف دهد چه معنایی دارد. اگر با کسی که عاشقش هستیم زندگی می کنیم، چه می شود که حس جنسی به دیگری پیدا می کنیم ولو در خیال. اگر می شود که متاهل بود و خیال پردازی کرد، پس معنای وفاداری چه می شود؟ مگر این نیست که حسِ جنسی به فرد از یک حس عاطفی نشأت می گیرد و میلِ جنسی بخشی از غریزه است. پس چگونه می توان عاشق بود ولی حسِ جنسیمان به گردش برود. اگر به گردش هم برود آیا خیانت است؟ خیانت تا کجا تعریف می شود. این ها تماما کلاف در هم تنیده ای است که کوبریک به هم می بافدشان و یکی یکی سعی بر پاسخ به آن ها بر می آید.

“آلیس(نیکول کیدمن):
صبح فردا از خواب بیدار شدم و دلهره داشتم.
نمیدونستم که دلهره ام برای اینه که اون رفته یا این که ممکنه هنوزم اینجا باشه”

بیشتر بخوانید: تحلیل فیلم Volver ساخته‌ی پدرو آلما دوار ؛ جهان‌های شفاف موازی

بیشتر بخوانید: معرفی فیلم Avanti! کاری از بیلی وایلدر

تحلیل فیلم Eyes Wide Shut چشمان کاملا بسته اثر استنلی کوبریک

تحلیل فیلم Eyes Wide Shut چشمان کاملا بسته اثر استنلی کوبریک

بیشتر بخوانید: تحلیل فیلم ۱۲ سال بردگی کاری از استیو مک کوئین

بیشتر بخوانید: تحلیل فیلم Mother! از درن آرنوفسکی ۲۰۱۷ ؛ “دور تسلسل در قربانی کردن عشق”

وقتی از تمامی ذهنیت “آلیس” با خبر میشویم، تازه بخشی از داستان را پیموده ایم. بخشی که معانیِ امیالِ جنسی و رابطه اش با تعهد و ازدواج را نشانه رفته است. پس از این بحران کوبنده، با “ویلیام” همراه می شویم. فرو رفته در خود و سرگردان در انتقامی در شهر رها می شود. انتقامی که نمی داند از که بابت چه بگیرد. مگر عاشق نیست. مگر بدان اذعان نکرده است. پس عاشق را چه به انتقام از معشوق.

همه این ها کنار هم تداعی کننده شَک است. شَکی که تمِ اصلی فیلم Eyes Wide Shut است. شَکی که حتی پوستر فیلم هم مملو از آن است. فیلم با شَک شروع می شود. شَکی که تا خصوصی ترین لحظات زن و شوهری پیش می رود و منجر به اعترافاتی دردناک می گردد. با بالا و پایین کردن مفاهیمی نظیر عشق، تعهد و وفاداری، ازدواج و از همه شاخص تر هوسِ گمشده در بطن این قضایا، سعی بر رساندن مطلبی دارد. مطلبی مهم و حساس. این ابعادِ چندگانه انسان است که به او هویت بخشیده و او را بروز داده است. سطح درک متفاوت انسان ها به مفاهیم مختلف است که سبب می شود انسان انسان باشد. همانقدر جذاب و همانقدر متعفن.

بیشتر بخوانید: مروری بر آثار و سبک فدریکو فلینی ؛ تنها رئالیست واقعی کسی است که خیال‌پرداز است.

بیشتر بخوانید: معرفی فیلم شمال از شمال غربی اثر آلفرد هیچکاک North by Northwest

اما می توان فیلمی از “استنلی کوبریک”نام برد که تنها به بیان تَک لایه ای از آن اکتفا کرده باشد؟ در همین راستا “چشمان کاملا بسته” نیز مستثنی نمی گردد. پس باید با چشمانی کاملا باز آن را به نظاره نشست. نظاره گری که برای فهمش نیاز به گذر از قالب داستان دارد. فهمی که علاوه بر مسئله تردید و شک مداما کاراکتر دکتر هارفورد را با مرگ روبرو می کند. استعاره هایی ردیف شده، که وی را هشدار مرگ می دهند. مرگی که آنقدر دور و آن قدر نزدیک با ما بازی می کند.

در ادامه تحلیل فیلم Eyes Wide Shut چشمان کاملا بسته باید گفت “استنلی کوبریک” با زیرکی تمام در Eyes Wide Shut به نوعی آن رُخ پلید گونه انسانی را به تصویر در آورده است. در پس اندیشه هایش که پیش تر بدان ها اشاره گردید. کوبریک جامعه مصرف گرایِ هوس زدهِ را به نقد می نشیند. بوی گندِ فسادی که در وِلِنگاری هایش، دیگر لذتی وجود ندارد. فقط جبر به تکرار است که این اسبِ اروتیکِ هوس باز را به پیش می راند. جامعه ای که چنان در ولع پول می لولد که به هم بستر شدن معشوقه هایش در عوض چرکِ سبزی، دُم تکان می دهند.

بیشتر بخوانید: مروری بر سبک و آثار اینگمار برگمن ؛ دقت کن، کندتر باش؛ عجله نکن.”

بیشتر بخوانید: تحلیل فیلم Hugo هوگو کاری از مارتین اسکورسیزی ۲۰۱۱ ؛ “نگاهی به گذشته از دریچه آینده”

در نهایت; در تحلیل فیلم Eyes Wide Shut چشمان کاملا بسته باید گفت این اثر فیلمی است که روان و روح جامعه را به نشانه رفته است. شکلی از تصویر که مخاطبش را با ولعِ برهنه نگاری،  مشتاق به دیدنش می کند. دامی برای مخاطبش پهن می کند و منتظر به دام افتادنش می شود. و وقتی به دام افتاد سرنوشت شوم افکارش را با پتکی بر سرش می کوبد. آری این چنین است “چشمان کاملا بسته”. چشمان بازِ بسته ای که بوی شهوت، همیشه دامانش را قرمز و نارنجی کرده است و افسوس که مغزهایشان آبیِ یخ زده ای بیش نیست.

کوبریک خود در مورد این فیلم می گوید: « ما همه، هم خوب و هم بد، هم خیر و هم شر هستیم و اگر شما هیچ ناپاکی و پلیدی در خودتان نمی بینید، دلیلش آن است که خوب به خودتان نگاه نکرده اید…!

بیشتر بخوانید: تحلیل فیلم Forrest Gump فارست­ گامپ اثر رابرت زمکیس ۱۹۹۴

بیشتر بخوانید: تحلیل فیلم ROOM ؛ کاری از لنی آبراهامسون، اتاق ما هستیم!

فیلم چشمان کاملا بسته ساخته استنلی کوبریک محصول 1999

فیلم چشمان کاملا بسته ساخته استنلی کوبریک محصول ۱۹۹۹

برای درج دیدگاه کلیک کنید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو بالا