دسته ها: ادبیات ایران

نگاهی به نامه های شاملو به آیدا ، چه بی تابانه می خواهمت ای دوریت آزمون تلخ زنده به گوری

مثل خون در رگ‌ های من نامه های شاملو به آیدا است. این کتاب شامل بیست نامه‌ ی عاشقانه ی احمد…

اشتراک گذاری

مثل خون در رگ‌ های من نامه های شاملو به آیدا است. این کتاب شامل بیست نامه‌ ی عاشقانه ی احمد شاملو به همسرش آیدا سرکیسیان است که در سال‌ های چهل و پنجاه خطاب به او نوشته است و بیشتر هم مربوط به ابتدای آشنایی آن هاست. آیدا سرکیسیان همسر احمد شاملو بالاخره بعد از پانزده سال از مرگ همسرش، این شاعر جریان‌ ساز در سال ۱۳۹۴ اجازه‌ ی انتشار این نامه‌ ها را داد. مجموعه نامه های شاملو به آیدا را نشر چشمه در صد و هفتاد و دو صفحه با قطع رقعی و با جلد زرکوب و با موضوع رمان و داستان ایرانی منتشر کرده است. گفتنی است نامه های شاملو به آیدا تا به امروز بیش از چهار بار تجدید چاپ شده است.

بیشتر بخوانید: مروری بر زندگی احمد شاملو ؛ “روزی ما دوباره کبوترهایمان را پرواز خواهیم داد”

نامه های شاملو به آیدا

بی شک رابطه‌ ی عاطفی و عاشقانه‌ ی احمد شاملو و آیدا سرکیسیان یکی از مشهور ترین وجوه زندگی این شاعر است که باعث تحولی در زیست ادبی شاملو شد. به طوری که در بسیاری از مشهور ترین اشعارش رد پای حضور آیدا کاملاً محسوس است. به همین دلیل می‌ توان این رابطه را یکی از تاثیرگذار ترین روابط عاشقانه‌ ای دانست که شخص شاملو نیز مدام به آن اشاره داشت. عشقی خالصانه که هر خواننده ای را جذب خود می کند. خواننده ای که مادام آرزو می کند چنین عشقی را یک بار در زندگی اش تجربه کند.

به راستی سخت است که خلوت شاعر را در عین روزهای گذر عمر ببینیم، مگر خطی یا خبری از او بشنویم و بیابیم؛ نامه های شاملو به آیدا حاصل پیامی ست گویا که در عین سختی ها و شیرینی های زندگی آدمی، تاثیر آیدا بر احمد به وضوح دیده می شود. در یک جمله می توان گفت جان کلام انسانی در این نامه ها و دلنوشته ها است و زیباتر پاسخ های آیدا به احمد. در نامه های شاملو به آیدا فضای حاکم نیز همین احساسات شخصی شاعر است و صد البته او اشاره‌ هایی هم به برخی مسائل ادبی و سیاسی روزگار می کند. هر چند این امر آن‌ چنان پر رنگ به شمار نمی‌ آید اما به حدی هم نیست که بتوان نادیده اش گرفت. نامه های شاملو به آیدا بخشی از زندگی شاعر را هم به طور غیر مستقیم به مخاطب نشان می دهد، بخش هایی مانند آشنایی شاملو با برخی شخصیت های سرشناس یا سفرهایش.

بیشتر بخوانید: پیشنهاد شنیدنی: حافظ خوانی با صدای احمد شاملو ؛ “آنان که خاک را به نظر کیمیا کنند”

در انتهای کتاب نامه های شاملو به آیدا نیز تصویر هفده نامه با دست‌ خط خود شاعر گنجانده شده‌ است که بدون تامل خواننده را سوار بر قالی خیال به سمت و سوی سال های حیات این ابر شاعر رهسپار می کند. در واقع فارغ از محتوای خاص این نامه‌ ها می‌ توان آن‌ ها را بخشی از تاریخ زندگی شاعر به حساب آورد که تا به امروز منتشر نشده‌ بود.

بخشی از نامه های شاملو به آیدا :

«دست های تو در دست من است. امید تو با من است. اطمینان تو با من است. چه چیز ممکن است بتواند مانع پیشرفت من شود؟ کوچکترین لبخند تو مرا از همه ی بدبختی ها نجات می دهد. کوچک ترین مهربانی تو مرا از نیروی همه ی خداها سرشار می کند … یقین داشته باش که احمد تو مفلوک و شکست خورده نیست. تمام ثروت های دنیا، تمام لذت های دنیا، تمام عالم وجود، برای من در وجود ” آیدا ” خلاصه می شود. تو باش، بگذار من به روی همه ی آن ها تف کنم. بگذار به تو نشان بدهم که عشق، عجب معجزه ای است. تو فقط لبخند بزن. قول بده که فقط لبخند بزنی، امیدوار باشی و اعتماد کنی. همین!»

بیشتر بخوانید: مرا تو بی سببی نیستی؛ احمد شاملو

شاملو در بخشی از نامه‌ ای در کتاب نامه های شاملو به آیدا به تاریخ ٣٠ آبان ١٣۴٢ نوشته است:

«من مظلوم واقع شده بودم. زندگی به من ظلم کرده بود. زندگی مهمل و نحسی که تا به امروز داشته‌ ام شایسته ی من نبود. من خود را به گروهی وا گذاشته بودم و اینان تصور می‌ کردند که قدر من تا به همین پایه است. وقت آن رسیده است که جامعه حق مرا به من باز دهد و این کار آغاز شده است. این کار اندکی دیر شده است، اما من از آن ناراضی نیستم: حقیقت این است که اگر جامعه به احقاق حق من قد برافراشته بود، این سال‌ های سیاه و پر مشقت پیش نمی‌ آمد و من تو را نمی‌ یافتم. یافتن تو، بزرگ‌ ترین پیروزی زندگی من بود؛ این را به تو تنها اعتراف نمی‌ کنم، بلکه با صدای بلند، با فریاد همه‌ جا گفته‌ام …»

در نامه های شاملو به آیدا اشاره به این بخش هم خالی از لطف نیست.

آیدا باقی عمرم! ظهر تا حالا، از لحظه‌ ای که مژده آمدنت را به من دادی، میان ابرها پرواز می‌ کنم. جمله ی پیش پا افتاده‌ ای است این. لااقل خودم این جمله را از دهن بسیاری از آدم‌ ها شنیده‌ ام، که گفته‌ اند «از وقتی فلان خبر را شنیده‌ ام، انگار دارم میان ابرها پرواز می‌ کنم.» اما به صداقت یا عدم صداقت گوینده‌ های این جمله کاری ندارم؛ من از ظهر تا حالا، از شادی پایم روی زمین بند نبوده است. حتی یک بار، با خودم با صدای بلند گفته‌ ام:
«-احمد! آیدایت می‌ آید؟»
و به خودم جواب دادم.
«-احمد! مگر نشنیدی؟ خودش گفت… آیدایت می‌ آید.»
صدای تو هنگامی که این مژده را به من می‌ دادی صدای دروازه ی سنگینی بود که پشت سرم بسته شد و رابطه ی مرا با دنیای تاریک و سرد گذشته‌ ام قطع کرد.

بیشتر بخوانید: چهل نامه کوتاه به همسرم از نادر ابراهیمی ، برای تو که چون نفْسی بر حیات

صدای تو هنگامی که این مژده را به من می‌ دادی، صدای باز شدن دروازه‌ های رویای همه ی عمرم بود: رویای پر از رنگین کمان عشقی که من خودم را در آن «پیدا کنم»؛ زیرا من هنوز خودم نیستم، هنوز خودم نشده‌ ام. آن‌چه تا به امروز شده‌ ام، تنها و تنها طرحی کلی است از آن چه می‌ توانم باشم. از آن‌ چه «باید بشوم» و این حرف را می‌ دانم که تو به خود خواهی گوینده‌ اش تعبیر نخواهی کرد: من در روح خودم به رسالتی از برای خودم اطمینان دارم و تو در عمق روح خودت، به همان نسبت، به هدفی قائلی … به همین دلیل است که من بارها به تو گفته‌ ام که زندگی ما چیزی به جز زندگی دیگران است. ما برای مذهب بزرگی کار می‌ کنیم، ماورای مسیحیت و اسلام و بودیسم و بت پرستی و عشق ما به یکدیگر، نیرویی است که ما را برای رسیدن به این هدف زنده نگه می‌ دارد … معذلک هرگز از یاد مبر که اگر تو نباشی، هیچ چیز برای من وجود نخواهد داشت: نه رسالت نه هدف نه زندگی! من این ها همه را تازه برای خاطر تو می‌ خواهم:  برای خاطر عشق تو سر بلندیت. تو شمشیر سحرآمیزی هستی که من به اتکای تو قلعه‌ ها را می‌ گشایم و جهان را فتح می‌ کنم.»

نهال حق دوست

نهال حق دوست هستم، لیسانس معماری و فوق لیسانس پژوهش هنر و علاقمند به ادبیات، تئاتر، سینما، معماری، موسیقی و فلسفه.

آخرین مطالب

  • سینمای جهان

نقد فیلم The Glass Castle ساخته‌ی دستین دنیل کرتون، رؤیاهای سوخته، جائی در میان آسمان

هایدگر می گوید اگر آدمی به ندای وجدان گوش فرا دهد، یعنی گوش دادن به ندای وجدان را برگزیند، صاحب… بیشتر بخوانید

1 ساعت قبل
  • دانستنی‌های سلامتی

خواص کلم بنفش در درمان نفخ معده و بیماری های روده شگفت انگیز است

درمان های بسیاری برای درمان نفخ معده وجود دارد اما خواص کلم بنفش در درمان نفخ معده و مشکلات روده… بیشتر بخوانید

1 ساعت قبل
  • روانشناسی و موفقیت

بیماری سلفی گرفتن : سلفی در این صورت یک اختلال روانی محسوب می‌شود!

بیماری سلفی گرفتن بیماری قرن حاضر به شمار می‌رود. سلفی گرفتن این روزها بسیار رایج است و خیلی ها مخصوصا… بیشتر بخوانید

2 ساعت قبل
  • دانستنی‌های سلامتی

درمان ریزش مو در یک روز با یک دستورالعمل شگفت انگیز!

امروز به شما راز درمان ریزش مو در یک روز را خواهم گفت. زمانی که در طول روز و در… بیشتر بخوانید

2 ساعت قبل
  • دانستنی‌های سلامتی

درمان عفونت سینوس ها با ماساژ ساده در خانه

انباشته شدن عفونت سینوس ها و درد آن از جمله دردهای سختی است که معمولا درمان سختی دارد. در این… بیشتر بخوانید

1 روز قبل
  • روانشناسی و موفقیت

زنان در سی سالگی می توانند بهترین دوران زندگی شان را تجربه کنند، به این دلایل

بعضی از زنان از ورود به سن ۳۰ سالگی می ترسند دلیلش بالا رفتن سن نیست دلیلش تجاربی است که… بیشتر بخوانید

1 روز قبل