1398-02-04
سینمای ایران

نقد فیلم آشفته گی کاری از فریدون جیرانی؛ یک نوآر مشرقی

محتوای حمایت شدهنقد فیلم آشفته گی کاری از فریدون جیرانی

فیلم آشفته گی به نویسندگی و‌ کارگردانی و تهیه کنندگی فریدون جیرانی و هنرنمایی بهرام رادان، مهناز افشار و مهران احمدی، داستان برادری است که مدت کوتاهی عاشقانه ای جنایی را به جای برادر دوقلویش تجربه می‌کند. در ادامه با نقد فیلم آشفته گی «آشفته‌گی» با نت نوشت همراه باشید.

حمایت شده توسط:

فیلم آشفته گی به نویسندگی و‌ کارگردانی و تهیه کنندگی فریدون جیرانی و هنرنمایی بهرام رادان، مهناز افشار و مهران احمدی، داستان برادری است که مدت کوتاهی عاشقانه ای جنایی را به جای برادر دوقلویش تجربه می‌کند. در ادامه با نقد فیلم آشفته گی «آشفته‌گی» با نت نوشت همراه باشید.

نقد فیلم آشفته گی ؛  یک نوآر مشرقی

در نقد آشفته گی باید گفت که جدیدترین ساخته‌ی فریدون جیرانی، یک نوآر تمام عیار ایرانی است. همان سبکی که جیرانی عاشقانه دوستش دارد و رگه هایی از این فرم را می‌توان در بیشتر آثارش ردیابی کرد. نوآر سبکی در سینمای کلاسیک امریکاست که در زیرمجموعه‌ی بی موی‌ها قرار می‌گیرد.

بیشتر بخوانید: تحلیل فیلم خفگی ساخته‌ی فریدون جیرانی

بیشتر بخوانید: نقد سریال نهنگ آبی ؛ دنیای مجازی، لذت‌ها و رابطه‌ها

 

نوآر، سینمایی کم خرج و کم طرف دار تر نسبت به فیلم های استودیویی و عظیم آن دوران محسوب می‌شود که البته با رگه هایی از انتقاد به وضعیت سیاسی و اجتماعی جامعه‌ی آن وقت‌ها همراه می‌شود. این سبک مورد توجه ویژه‌ی فرانسوی‌ها قرار می‌گیرد و به دلیل سیاه و سفید بودن فیلم‌ها و البته بیشتر به دلیل فضای تیره و تار و تلخی حاکم بر فیلم ها، آن را نوآر که در زبان فرانسه به معنی سیاه و مشکی است نام گذاری می‌کنند. این سبک سینمایی، المان‌ها و ویژگی های خاصی را دارد. عموما در این فیلم‌ها ما با سه کاراکتر اصلی رو به رو می‌شویم.

مردی خوب و ساده و خانواده دار که معمولا در نقش کارآگاه قرار می‌گیرد و در روندی با زنی اغواگر و زیبا رو به رو می‌شود و دلباخته‌ی او می‌گردد و در نهایت زندگی اش را از دست می‌دهد. نقطه ضعف این مرد خوب، زن، عشق و پول است. در مقابل این دو شخصیت، زنِ مرد خوب قرار دارد که در شمایل همسری وفادار و زنی ساده و معصوم و به دور از جنبه های جنسی قرار می‌گیرد. از دیگر المان های سینمای نوآر، شب های بارانی و طوفانی است که به تیرگی و التهاب فضای فیلم می‌افزاید. عشق و جنایت حاصل از آن نیز از وجوه مشترک بیشتر فیلم های نوآر می‌باشد.

بیشتر بخوانید: نقد فیلم مسخره باز کاری از همایون غنی زاده؛ چرا مرا همیشه در ته دریا نگاه می‌داری؟

پوستر فیلم آشفته گی کاری از فریدون جیرانی

پوستر فیلم آشفته گی کاری از فریدون جیرانی

همان طور که پیداست، در نقد فیلم آشفته گی می‌توان تمام این ویژگی‌ها و مشخصه های سینمای نوآر را مشاهده کرد. فیلم با این جمله‌ی باربد (بهرام رادان) آغاز می‌شود: مرد خوب، بد می‌شود. همین جمله بیانگر یکی از مهم ترین اتفاق های سینمای نوآر و البته فیلم آشفته گی است. ما با مرد خوبی به نام باربد رو به رو می‌شویم که بد می‌شود.

در این فیلم شخصیت زن اغواگر را دریا مشرقی (مهناز افشار) بر عهده دارد. این ویژگی های جنسی و اغواگرانه به ویژه در نوع پوشش و آرایش اش به چشم می‌خورد. دستکش‌ها و پاشنه بلندهای مخمل قرمز، رژ لب قرمز و حالت چشم‌ها و بدن، علاوه بر آنکه بر جنبه های اغواگرانه اش می‌افزاید، کدهایی مبنی بر جنایت کار بودن وی و دستان آغشته به خونش (در اینجا دستکش قرمز) را در خود دارد. شخصیت زن معصوم و ساده‌ی آشفته گی را نیز ترانه، همسر باربد ایفا می‌کند.

همچنین در فیلم بارها شاهد شب های طوفانی و بارانی و ملتهب نیز هستیم. حتا در طراحی صحنه و لباس ما شاهد پوشش و چیدمان مربوط به آن دوره امریکا می‌باشیم. همان طور که در ابتدای نقد فیلم آشفته گی نوشتم، ما با یک نوآر ایرانی رو به رو هستیم. درست است که اشاره مستقیمی به موقعیت مکانی و زمانی نمی شود اما نام ایرانی شخصیت ها، معماری ایرانی پهلوی دومی که در فیلم دیده می‌شود و نمونه هایی از این دست، رگه هایی از ایرانی بودن را به فیلم می‌افزاید.

بیشتر بخوانید: نقد فیلم سمفونی نهم از محمدرضا هنرمند؛ کاماروی مرگ

حضور بهرام رادان و مهران احمدی در آشفته گی

حضور بهرام رادان و مهران احمدی در آشفته گی

همچنین بازی های سرد و سنگی و بت بازیگران آشفته گی به شدت یادآور بازی های فیلم های روبر برسون می‌باشد. ما در فیلم های روبر برسون، که از کارگردانان مهم موج نوی فرانسه است، هیچ گونه حسی را در صورت و بدن بازیگران نمی بینیم. توجه به این نکته ضروری است که بنیان گذاران موج نوی سینمای فرانسه، از طرف داران سینمای امریکا بودند. بنابراین تلفیق نوآر امریکایی فرانسوی پسند و بازی های سنگی موج نوی فرانسه، ترکیب درستی است.

در نقد فیلم آشفته گی باید گفت که عموما فیلم های جیرانی، به درام هایی روانشناختی تبدیل می‌شوند. در فیلم ما با دوقلوهایی به نام های باربد و بردیا رو به رو می‌شویم. دوقلوهایی با جنبه های شخصیتی کاملا متفاوت. باربد دارای شخصیتی مثبت و بردیا دارای شخصیتی منفی است. در اینجا به صورت نمادین ما با دوجنبه‌ی شخصیتی یک انسان واحد مواجه هستیم. گویی باربد به دلیل مشکلات و ناکامی هایی که در زندگی دارد، با رفتن به پیش دوقلویش پس از مدت ها، از وجوه مثبت شخصیتی خویش فاصله می‌گیرد و در نهایت به مرد بد داستان مبدل می‌شود و آینده‌ی تاریک خویش را رقم می‌زند. این دوشخصیتی بودن باربد بارها با انعکاس نمایش چهره‌ی وی در آینه های متعدد نیز بیان می‌شود. چرا که در زبان سینمایی، یکی از نشانه های آینه، بیان چندوجهی بودن شخصیت می‌باشد.

نکته ای که در نقد فیلم آشفته گی باید بدان توجه داشت، ردیابی سرمنشاء تمام این تیرگی هاست. در فیلم، مشکلات اقتصادی که یکی از مشکلات امروز جامعه‌ی ماست، دلیل این سیاهی شمرده می‌شود. دریا و ارژنگ (مهران احمدی) به دلیل مشکلات اقتصادی سر راه بردیا قرار می‌گیرند، باربد به دلیل مشکلات اقتصادی اش نمی تواند کتاب خویش را به چاپ برساند که این خود نشانه‌ی فقر فرهنگی جامعه‌ی امروز ماست. بنابراین وی به برادرش بردیا مراجعه می‌کند. بردیا نیز به دلیل وضع مالی بسیار خوبش، غرق در فساد و تباهی است.

بیشتر بخوانید: نقد فیلم معکوس کاری از پولاد کیمیایی؛ ادای دین به پدر و مادر

هنرنمایی مهناز افشار در آشفته گی

هنرنمایی مهناز افشار در آشفته گی

نکته‌ای که در نقد فیلم آشفته گی باید بدان اشاره داشت، ردیابی دوست داشته های فریدون جیرانی و اشتراک های سینمایی در فیلم هایش می‌باشد. ما در بیشتر فیلم های او، ابژه هایی همچون چراغ گردسوز، تلفن های مشکی قدیمی، صفحه های گرامافون و مواردی از این دست را به وفور می‌بینیم. علاقه‌ی یکی از شخصیت‌ها به موسیقی ای خاص، یکی دیگر از این دوست داشته هاست که در فیلم هایش طنین انداز می‌شوند. همچنین علاقه‌ی وی به معماری پهلوی دوم نیز در فیلم هایش آشکار است که اتفاقا به فرم و مفهوم فیلم هایش کمک می‌کند.

معماری پهلوی دوم یک معماری تلفیقی ایرانی-غربی است که در عین بهره گیری از معماری مدرن غربی، ریشه های معماری شرقی را نیز در خود نگاه داشته است و معماری هویت مندی محسوب می‌شود. درست مانند نوآرهای مشرقی که جیرانی می‌سازد. همچنین فامیل یکی از شخصیت های فیلم های او‌ و عموما شخصیت های زن، مشرقی است که به امضای وی بدل گشته است و نشان از آن دارد که این آدم‌ها ایرانی و مشرقی اند، گرچه دارای ظاهری غربی هستند. گویی انسان هایی هستند گرفتار بین شرق و غرب و همین می‌تواند یکی از دلایل آشفته گی های روانی اشان باشد. و اما وجه مشترک و قدرتمند فیلم های جیرانی، زنان جانی است.

بیشتر بخوانید: نقد فیلم غلامرضا تختی ؛ خاطرات بک خبرنگار از زندگی و مرگ جهان پهلوان تختی

بیشتر بخوانید: نقد فیلم دلم میخواد ساخته‌ی بهمن فرمان آرا؛ نسل سوخته

هنرنمایی بهرام رادان در آشفته گی

هنرنمایی بهرام رادان در آشفته گی

مشرقی ها، از همان فیلم قرمز هیچ ابایی در کشتن مردان و یا حتا زنان ندارند و برای احقاق حق خویش و یا انتقام گیری، با جرأت تمام چاقو و اسلحه می‌کشند. در سینمایی که سعی بر تقدس نمایی زن دارد، نمایش چنین چهره سنگی و سرد از زن، اتفاق ویژه ای است. در آشفته گی دریا نیز برای رسیدن به جاه طلبی اش ابایی از اسلحه کشی بر مردان زندگی اش ندارد.

در نقد فیلم آشفته گی اشاره به این نکته ضروری است که فریدون جیرانی هنوز هم کارگردان جسوری است و از تجربه کردن اتفاقاتی که در سینمای ایران غیرمتعارف محسوب می‌شوند، در فیلم هایش ابایی ندارد. در خفه‌گی تمامی فیلم اش را سیاه و سفید فیلمبرداری می‌کند و در فیلم جدیدش آشفته گی، مسعود سلامی دوربینش را در تمامی پلان‌ها کج نگه داشته و هیچ پن و تیلت و حرکتی نمی دهد تا فضای آشفته‌ی فیلم را بیشتر به مخاطب انتقال دهد.

این کج بودن تصاویر، اشاره ای است به اینکه هیچ چیز در جای درست خویش قرار ندارد. باربد به اشتباه در جای بردیا قرار گرفته و دریا اشتباهی جای زن بردیا را اشغال کرده است و مخاطب با فضایی مواجه می‌شود که همه چیزش کج و نادرست و اشتباهی است. سینمای رئالیستی و مردم پسند و تکراری این روزها، نیازمند اتفاق های جسورانه ای از این دست می‌باشد تا کمی لذت سینمای داستانی و نه مستندگرایی رایج را به مخاطب بچشناد. این کاری است که فریدون جیرانی با توجه به دانش سینمایی که دارد، بیش از همیشه در فیلم های اخیرش انجام می‌دهد و قابل ستایش است.

بیشتر بخوانید: نقد فیلم ناگهان درخت کاری از صفی یزدانیان؛ همه عمر پنهان شدم

بیشتر بخوانید: نقد فیلم سرخپوست به کارگردانی نیما جاویدی؛ جای خالی یک سرخ مزاج

هنرنمایی بهرام رادان در آشفته گی

هنرنمایی بهرام رادان در آشفته گی


این مطلب با حمایت اپلیکیشن اعزام کارشناس به محل آچارباز تهیه و تولید شده است.

با نصب اپ، ۲۰۰۰۰ تومان اعتبار اولیه، هدیه بگیرید!

آچارباز، کارشناس‌های حرفه‌ای را در زمان دلخواه شما به مکان مورد نظرتان اعزام می‌کند.

نرم افزار آچارباز، برای ۲ سیستم عامل اندروید و iOS منتشر شده و می‌توانید با نصب آن، بزرگترین تعمیرگاه تخصصی تجهیزات الکترونیکی را در جیبتان داشته باشید.

دانلود از طریق:

      
برای درج دیدگاه کلیک کنید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو بالا