سینمای جهان

تحلیل فیلم Barton Fink بارتن فینک اثر برادران کوئن

تحلیل فیلم Barton Fink بارتن فینک اثر برادران کوئن

فیلم Barton Fink بارتن فینک چهارمین اثر سینمائی برادران کوئن، فضائی سوررئالیستی، پیچیده و عجیب دارد که نسبت به سایر فیلم های این دو نابغه چه فیلم های پیشین و چه فیلم هائی که بعد از آن ساخته شد، متفاوت تر است. فیلمی چند بعدی که از زوایای مختلف قابل بررسی و درک است و از بعضی جوانب یک اثر اتوبیوگرافی به شمار می رود. در ادامه با تحلیل فیلم Barton Fink با نت نوشت همراه باشید.

فیلم Barton Fink بارتن فینک چهارمین اثر سینمائی برادران کوئن، فضائی سوررئالیستی، پیچیده و عجیب دارد که نسبت به سایر فیلم های این دو نابغه چه فیلم های پیشین و چه فیلم هائی که بعد از آن ساخته شد، متفاوت تر است. فیلمی چند بعدی که از زوایای مختلف قابل بررسی و درک است و از بعضی جوانب یک اثر اتوبیوگرافی به شمار می رود. در ادامه با تحلیل فیلم Barton Fink با نت نوشت همراه باشید.

تحلیل فیلم Barton Fink

داستان فیلم Barton Fink از این قرار است که بارتن فینک، نویسنده ی موفق آمریکایی که به تازگی نمایشنامه ی موفقی را در برادوی روی صحنه داشته و با اقبال عمومی روبرو شده، قرارداد مناسبی با استودیوی کپیتول در هالیوود امضا می کند و موظف می شود یک فیلمنامه ی کشتی گیری بنویسد. با ورود بارتن به هتل ارل اتفاقات عجیبی رقم می خورد و او با معضل رکود خلاقیت مواجه می شود و در نوشتن فیلمنامه اش به مشکل برمی خورد. در این بین چارلی، تنها دوستی که در هتل دارد و در اتاق کناری وی زندگی می کند منبع الهام او می شود و حوادث عجیبی را رقم می زند. شخصیت اصلی فیلم Barton Fink ، به لحاظ نوع پرداخت فیزیکی و شخصیت پردازی، بسیار شبیه به جوئل کوئن تصویر شده با موهائی مشکی و وز و عینکی گرد و نوع راه رفتن و ویژگی های شخصیتی جوئل و همینطور توصیفی که خود آنها از این اثر می کنند. یعنی با مشکلی، مشابه مشکل بارتن در روند خلق فیلمنامه ی گذرگاه میلر مواجه شده اند؛ مشکلی به نام رکود خلاقیت. آنها فیلمنامه را رها می کنند و سراغ نوشتن فیلمنامه ی دیگری می روند که نتیجه اش بارتن فینک است. فیلم Barton Fink به لحاظ مضمونی و ژانری بسیاری از ویژگی های ژانر نوآر، جنائی و کمدی سیاه را داراست. همان طور که می دانیم این دو برادر نابغه تقریباً در تمام ژانرهای سینمائی دست به تجربه زده اند و با نتایج درخشانی روبرو شده اند. آنها استاد تغییر در قواعد ژانرهای سینمائی هستند و توانائی آن را دارند که قواعد ژانرها را با جهان بینی و ساختار منحصر بفرد خود تبدیل به جهان کوئنی کنند.

بیشتر بخوانید: تحلیل فیلم Ghost Dog: The Way of the Samurai اثر جیم جارموش

تحلیل فیلم Barton Fink اثر برادران کوئن

تحلیل فیلم Barton Fink اثر برادران کوئن

من نویسنده ام هیولاها! من خلق می کنم. من برای زندگی خلق می کنم.

در تحلیل فیلم Barton Fink باید گفت بسیاری از مؤلفه های ژانر نوآر بارز است. فیلم در فضای یک شهر اتفاق می افتد. شهری که تنها یک شهر به معنای خاص کلمه نیست و برای خود، شخصیت و حیات زنده، حضوری ملموس و خاصیتی شوم دارد که تهدیدی است برای سرکوب افرادی که در آن ساکن هستند. اتفاقات مهم فیلم Barton Fink در هتلی به اسم هتل ارل می گذرد. مکانی که به مثابه ی دنیای بیرونی آن، هالیوود و لس آنجلس تصویر می شود. با دالان های بلند و نامحدود، نورپردازی پرکنتراست و کاغذ دیواری های کهنه و تیره که در پس آن دنیای پلید بیرونی مثل زخمی کهنه سر باز می کند. هتل ارل مثل هیولای زنده ای است که نفس می کشد و کاغذهای دیواری که ور می آیند با مایع لزجی که از آنها تراوش می کند، حقایق باور نکردنی، تزویر، شکاف ها و فسادها را می پوشانند و مدام پوست می اندازند و آنها را آشکار می کنند. مثل چرک گوش چارلی که گوئی چرک های درونش را بیرون می ریزد و درونش را آشکار می کند. تنها نشانه ی حضور ساکنان این هتل محتوم، کفش های مسافرانی است که پشت در هر اتاقی جا خوش کرده و صدای ناله های شهوانی و گاه سروصداهائی که از اتاق ها بلند می شود. نشانه های زیاد دیگری در فیلم کدگذاری شده است که هتل ارل را به دوزخ تشبیه می کند. گرمای بی اندازه ای که برخی اوقات با ورود چارلی شدت می گیرد و استفاده از المان شماره ی ۶ که نمادی از شیطان است. اتاقی که بارتن در آن اقامت دارد در بالاترین نقطه ی هتل، طبقه ی ششم قرار دارد و به نوعی نماد سر و محل تفکر است. تفکری که در چنین شرایطی عقیم می ماند.

بیشتر بخوانید: تحلیل فیلم Nocturnal Animals حیوانات شبگرد اثر تام فورد

تحلیل فیلم Barton Fink اثر برادران کوئن

تحلیل فیلم Barton Fink اثر برادران کوئن

آنچه در پرداخت شخصیتی دو شخصیت بارتن فینک به لحاظ شخصیت اصلی و چارلی یا مد مونت به لحاظ ضد قهرمانی که در فیلم های نوآر مطرح می شود، جالب توجه است، تشابه حساب شده ی این دو شخصیت جذاب است. چارلی نویسنده ای روشن فکر است که درد و رنج بشری دارد و می خواهد داستان ها و نمایشنامه هایش درباره ی مردم عادی مثل چارلی باشد. طبقه ی کارگری که درگیر نیازها و موضوعات عادی روزمره اند و شریف هستند. با گذر از اینکه بارتن هیچ وقت از نزدیک زندگی واقعی این قشر را زندگی و درک نکرده است و فقط یک سری ایده آل ها و دنیای ذهنی از این طبقه را تصویر می کند، معتقد است:

– نویسندگی از یک درد بزرگ درونی  میاد. شاید دردی باشه که از دانستن ناشی میشه که آدم باید همیشه به فکر انسان های هم نوعش باشه که بتونه درد و رنجش رو کاهش بده. شاید هم یک درد شخصیه. هر چی که باشه نمیشه بدون اون یه کار خوب بیرون داد.

چارلی یا مونت دیوانه هم در انتهای کار و حین صحبتش با بارتن به همین نتیجه می رسد:

– وقتی همه چیز در دفتر مرکزی بهم می ریزه مثل اقامت کردن در جهنمه. من به اونا کمک می کنم که از این درد راحت بشن. فقط کاش یکی هم به من کمک می کرد…

بیشتر بخوانید: تحلیل فیلم Panic Room اثر دیوید فینچر؛ اتاق مرگ با احترام به فارست ویتاکر

چارلی هم مثل بارتن از یک درد درونی رنج می برد و برای اینکه از شر این درد خلاص شود به آدم هائی که آنها هم از درد و رنج درونی رنج می برند که ناشی از پلیدی و سیاهی است، کمک می کند که خلاص شوند. در سکانس درخشان دیگری که چارلی قصد دارد به بارتن کشتی گرفتن را یاد دهد و در انتهای کار، بارتن را زمین می زند؛ دوباره به این تشابهات و تفاوت هائی که بینشان وجود دارد، اشاره ی مستقیمی می کند:

– به نظرم کار درستی نکردم. من از نظر جسمی از تو قوی ترم. عوضش تو از نظر فکری از من قوی تری…

بارتن فینک اثر برادران کوئن

بارتن فینک اثر برادران کوئن

چارلی در ابتدای ورودش به اتاق بارتن و آشناییش با وی، خود را کارگزار بیمه معرفی میکند؛ کسی که آرامش خیال می فروشد. که (البته به زعم خودش، هیچ منافاتی با کار اصلیش که آدم کشی است ندارد. در آن شغل و شخصیتی هم که دارد؛ در واقع آدم ها را راحت می کند.) در این بخش هم چارلی به بارتن پیشنهاد می کند می تواند اگر نویسندگی جواب نداد، این کار را امتحان کند. و رفته رفته در ادامه ی داستان این تشابه ها شدت می گیرد تا جایی که حتی کفش هایشان هم در سکانسی با هم عوض می شود و بارتن که از خوابی نصفه نیمه بیدار می شود، در میابد که کفش های کسی دیگری را به پا دارد و دقایقی بعد، چارلی با کفش های بارتن وارد می شود. کفش و پا از مؤلفه های سینمای کوئن هاست که نمادی است از سرنوشت و تقدیر. این پاها هستند که آدم ها را به سوی سرنوشتشان می برند.

بیشتر بخوانید: تحلیل فیلم The Tree of Life درخت زندگی ساخته‌ی ترنس مالیک

در این سکانس از فیلم Barton Fink هم گوئی با جابجایی کفش ها و شات های مداومی که از کفش و پاها گرفته می شود این مفهوم بخوبی منتقل می شود؛ تقدیر آن دو است که دارد عوض می شود. از دیگر نمادهای پیچیده ی فیلم Barton Fink می توان به حشره ی خونخواری که انگل وار زندگی می کند، یعنی پشه اشاره کرد. پشه گوئی فقط در اتاق بارتن وجود دارد و چندین بار او را می گزد. آخرین باری که بارتن گزیده می شود، چند صحنه قبل از زمانی است که او می خواهد از اُدری معشوقه ی نویسنده ی معروف (بیل می هیو که ویلیام فاکنر را به یاد می آورد) تقاضای کمک کند تا بتواند به نوشتن ادامه دهد. در این صحنه ما با نمای p.o.v پشه روبرو هستیم. پشه که نمادی از پلیدی و خونخواری دنیای بیرون است، بارتن را نیش می زند و گوئی دارد تمام آن سیاهی ها و پلشتی ها را به وی انتقال می دهد و او را هم یکی می کند مثل همان آدم های دورو، جنایتکار و پلید بیرون و قتلی را که قرار است بارتن ناخواسته به آن آلوده شود، پیشگویی می کند. بارتن با نیش پشه از خواب می پرد و پشت میزش می نشیند تا شروع به نوشتن کند ولی با کفش های چارلی روبرو می شود. با کفش های مونت دیوانه. همه ی اینها گوئی خبر از جنایتی می دهند که در آینده قرار است اتفاق بیفتد. پیشگوئی هم یکی از مؤلفه های سینمای سوررئالیستی ست.
فیلم Barton Fink اثر برادران کوئن

فیلم Barton Fink اثر برادران کوئن

بیشتر بخوانید: تحلیل فیلم The Lives of Others زندگی دیگران کاری از فلوریان هنکل فون دونرسمارک

در صحنه ی قتل هم باز این پشه است که خبر مرگ اُدری را به بارتن می دهد. بارتن و اُدری روی تخت خوابیده اند که پشه بارتن را از خواب بیدار می کند و این بار برای آخرین بار بارتن آن را روی بدن اُدری می کشد و از شرش خلاص می شود. این برای آخرین بار است که ما پشه را در فیلم Barton Fink می بینیم. به زیبائی می توانیم عناصر و شخصیت های تغییر یافته در ژانر نوآر را در دنیای کوئنی مشاهده کنیم. کاغذ دیواری های کهنه و چرک دیوارهای اتاق به جای فضاهای تیره، گودال ها و چاله های آب خیابان های نوآری، چرک و مایعی که از گوش چارلی و دیوارهای پشت کاغذ دیواری ها بیرون می زند، به جای پلیدی های دنیای بیرون در ژانر نوآر، کفش ها به جای مفهوم تقدیر و سرنوشت در اتمسفر محتوائی نوآری (در واقع مدام از سر و کفش حرف به میان می آید. دو عضوی که در تصمیم گیری ها و رقم خوردن سرنوشت، عواملی موثرند.)، حتا تم همیشگی فیلم های نوآری طمع و قتل و جنایت بر سر پول که در این فیلم هم نوشتن فیلمنامه ی کشتی گیری برای نظام پولساز هالیوود جایگزین آن شده و به قتل زن اغواگر فیلم های نوآری، اُدری فیلم بارتن فینک می انجامد؛ همه و همه از یک بینش عمیق و اندیشه شده در ژانر نوآر کوئنی خبر می دهند. بعد از اینکه بارتن به ماهیت واقعی چارلی پی می برد، ورق بر می گردد. رکود خلاقیت جایش را به فوران خلاقیت می دهد.

بسته ای که چارلی وقت رفتن به نیویورک، پیش بارتن می گذارد و ادعا می کند لوازم شخصیش است؛ حالا تصویر مخوفی از وی به نمایش می گذارد که باعث می شود بارتن لایه های پیچیده و پنهان شخصیت چارلی را کشف کند و با یک جریان واقعی طرف شود. او حالا کلید نوشتن فیلمنامه ای را که به بن بست خورده بود، یافته است. در سکانس انتهائی، لحظه ای که چارلی بعنوان شیطان و نگهبان این جهنم در دالان بلندی که به آتش کشیده شده، به شکل یک منجی و قهرمانی که می دانیم ضد قهرمان است، آتش را می شکافد و دو پلیس کودن ماجرا را راحت می کند؛ جان گودمن با بازی اندازه و استادانه ی خود، یکی از بهترین شیطان ها و قاتل های زنجیره ای تاریخ سینما را رقم می زند. شخصیتی دوست داشتنی که ما حتا با او همدردی می کنیم و دردها و مشکلاتش را می پذیریم و مال خود می کنیم.

بیشتر بخوانید: تحلیل فیلم Final Portrait پرتره آخر اثری از استنلی توچی

فیلم Barton Fink اثر برادران کوئن

فیلم Barton Fink اثر برادران کوئنهر دوی این شخصیت ها چه چارلی و چه بارتن با بازی درخشان و باورپذیر جان تورتورو که برایش جایزه ی نخل طلای کن را به ارمغان می آورد؛ رگه هائی از صداقت، معصومیت و پاکی کودکانه را با خود حمل می کنند. چارلی هم به همان اندازه ی بارتن صادق، پاک و کودک است اما چارلی حتا شاید یک قدم از بارتن هم جلوتر است. چون پلیدی ها و پلشتی های دنیای بیرون را با گوشت و استخوان خود چشیده، درک و زندگی کرده و حالا سعی دارد بارتن را قبل از اینکه دیر شود با آنها آشنا و آگاه کند. بارتن اما یک تفاوت و مشخصه ی چشمگیر با شخصیت های حاضر در ماجرا دارد و آن عنصر خلاقیت و آفریننده بودن وی است. او شخصیتی پویا دارد و در جهانی که آدم های معمولی یک زندگی روتین و ایستا دارند و محکوم به آنچه هستند که برایشان مقدر شده، او می تواند عامل تغییر در جهانی باشد که ایستاست و ترجیحاً ایده آل نیست. در سکانس پایانی چارلی عاجزانه می گوید:

– یه نگاهی به این آشغال دونی بنداز! تو فقط یه توریستی با یه ماشین تایپ. من اینجا زندگی کردم… اینو نمی فهمی؟
یا دوست بارتن، گارلند که می گوید: – آدم معمولی تا وقتی که تو برگردی اینجا می مونه.

بیشتر بخوانید: تحلیل فیلم The Illusionist ساخته‌ی نیل برگر ، نبرد اساطیری خیر و شر

فیلم Barton Fink اثر برادران کوئن

فیلم Barton Fink اثر برادران کوئن

بارتن کسی است که می تواند حرکت کند، تغییر کند و تغییر دهد. برادران کوئن در فیلم Barton Fink و سایر فیلم هایشان، یک شیوه، یک نگرش و جهان بینی را نسبت به نوع زندگی و گذران آن پیشنهاد می کنند. در انتها بارتن، تنها چیزهایی را که با خود بر میدارد، فیلمنامه اش است که داستانی است درباره ی درگیری شخصی که با روحش می جنگد (به جای داستان سفارشی کشتی گیری استودیوی کپیتول) و بسته ای که چارلی به او داده است و ماشین تایپ را هم جا می گذارد. شاید بارتن هم نسبت به نویسندگی یا شاید عاملی که باعث تغییر و تفاوت او با محیط اطراف می شود دچار شک شده است. بارتن می رود و نوشته اش از طرف استودیوی کپیتول با الفاظ بد و برخورد بدوی جک لیپنیک رد می شود. بارتن باز هم دورویی این جهان تاریک را به چشم می بیند و سر خورده و عاصی می شود. کسی که حتا بواسطه ی عنوان شریف نویسنده بودن بارت، پایش را می بوسید، حالا او را آشغال با آن حس بارتن فینکی مضحک خطاب می کند. درست مشابه موقعیت خود کوئن ها در نظام راکد هالیوود که روزگاری آن طور که باید آنها را جدی نمی گرفتند اما برادران کوئن نشان دادند که نبوغ و خلاقیت برگ برنده ی هر نظام فرسوده ایست که به بار می نشیند. این فیلم به کرات رگه هائی از ادبیات نهیلیستی را در خود بسط می دهد که نمایشنامه ی کرگدن نوشته ی اوژن یونسکو و مسخ کافکا را به یاد می آورد.

بیشتر بخوانید: تحلیل فیلم Big Fish ساخته تیم برتون ، در ستایش خیال پردازی و جدال بین حقیقت و خیال.

برای درج دیدگاه کلیک کنید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو بالا